Yayın etiği

«Hikmet» dergisi, bilimsel makaleleri kabul etme, hakem değerlendirmesi yapma ve yayımlama sürecinde akademik dürüstlük, bilimsel sorumluluk, adalet, şeffaflık ve objektiflik ilkelerini esas alır.
Derginin editoryal politikası, uluslararası bilim camiasında kabul görmüş COPE (Committee on Publication Ethics) etik standartları ve önerilerine uygun olarak hazırlanmıştır.
Yayın sürecine katılan tüm taraflar — yazarlar, hakemler ve editör kurulu — bu etik politika kurallarına sıkı bir şekilde uymakla yükümlüdür.

  1. Etik politikanın temel ilkeleri

«Hikmet» dergisi:

  • Bilim alanında teorik ve uygulamalı önemi olan, bilimsel yeniliği belirgin araştırmaları yayımlamayı amaçlar;
  • Bilimsel fikir çeşitliliğine saygı göstererek akademik dürüstlüğü temel değer olarak kabul eder;
  • Yayın sürecinde yazarların milliyeti, cinsiyeti, dini inancı, vatandaşlığı, pozisyonu veya siyasi görüşüne bağlı ayrımcılığa yer vermez;
  • Etik kuralların korunmasını yayın sürecinin tüm aşamalarında sağlar.
  1. Yazarların etik sorumlulukları

«Hikmet» dergisine makale sunarak yazarlar aşağıdaki yükümlülükleri kabul eder:

  • Sunulan bilimsel makale özgün olmalı, daha önce yayımlanmamış ve başka yayınlarda eşzamanlı olarak incelenmemiş olmalıdır;
  • Araştırma sonuçları doğru, gerçek ve kanıtlanabilir verilere dayalı olmalıdır;
  • Makalede kullanılan tüm kaynaklara bilimsel standartlara uygun bibliyografik atıflar yapılmalıdır;
  • Yazar listesine yalnızca araştırmaya önemli bilimsel katkı sağlamış kişiler dahil edilir;
  • Mali, kurumsal veya kişisel çıkar çatışmaları varsa bunlar açıkça belirtilmelidir;
  • Makale yayımlandıktan sonra önemli bilimsel hatalar tespit edilirse, yazar editörü derhal bilgilendirmeli ve düzeltmeler yapmalıdır.
  1. Hakemlik etiği

«Hikmet» dergisinde tüm bilimsel makaleler çift kör (double-blind) hakemlik ilkesine göre değerlendirilir.
Hakemler:

  • Makaleyi objektif, adil ve bilimsel kanıtlara dayanarak değerlendirmelidir;
  • Hakemlik sırasında elde edilen materyallerin gizliliğini korumalıdır;
  • Çıkar çatışması varsa veya konu kendi uzmanlık alanına girmiyorsa hakemlikten kaçınmalıdır;
  • Görüş ve önerilerini bilimsel etik kurallarına uygun ve nazik bir şekilde sunmalıdır.
  1. Editör kurulu etik yükümlülükleri

«Hikmet» dergisinin editör kurulu:

  • Makaleleri kabul etme veya reddetme kararını yalnızca bilimsel kalite, güncellik ve yenilik temelinde verir;
  • Yazarlar ve hakemlerin gizliliğini tamamen sağlar;
  • Hakemlik sürecinin adil ve şeffaf olmasını temin eder;
  • Plagiyat, veri manipülasyonu veya diğer etik ihlaller tespit edildiğinde gerekli önlemleri alır;
  • Tartışmalı durumları değerlendirirken COPE önerilerini rehber alır.
  1. Plagiyat ve bilimsel dürüstlüğü ihlal

«Hikmet» dergisi, makaleleri yayımlamadan önce plagiyat tespit programları ile kontrol eder.
Aşağıdaki durumlar ciddi etik ihlali olarak kabul edilir:

  • Plagiyat ve kendinden intihal (autoplagiyat);
  • Bilimsel verilerin uydurulması veya kasıtlı olarak çarpıtılması;
  • Aynı çalışmanın birden fazla yayında yayımlanması;
  • Sahte veya dayanıksız yazar atıfları.

Böyle bir durum tespit edilirse:

  • Makale yayımlanmaz;
  • Yayımlanmışsa makale geri çekilir (Retraction);
  • Yazar hakkında editoryal kısıtlamalar uygulanabilir.
  1. Gizlilik ve kişisel veri koruma
  • Yazarlar ve hakemlerin kişisel verileri yürürlükteki yasalara uygun şekilde korunur;
  • Hakemlik sürecinde elde edilen tüm bilgiler gizli tutulur;
  • Bu bilgiler üçüncü kişilerle paylaşılmaz ve yayımlanmaz.
  1. Makalelerin geri çekilme politikası

«Hikmet» dergisi aşağıdaki durumlarda makaleyi geri çekme hakkını saklı tutar:

  • Önemli bilimsel veya metodolojik hatalar tespit edilirse;
  • Plagiyat veya diğer etik ihlaller kanıtlanırsa;
  • Sahte veya güvenilmez veriler kullanıldığı belirlenirse.

Geri çekilen makaleler hakkında bilgi derginin resmi web sitesinde açıkça yayımlanır.

  1. Etik ihlallerinin incelenme prosedürü
  • Etik ile ilgili tüm şikâyetler «Hikmet» dergisinin editör kurulu tarafından adil, tarafsız ve kapsamlı bir şekilde incelenir;
  • Gerekirse bağımsız uzmanlar sürece dahil edilir;
  • Alınan kararlar resmi olarak kaydedilir ve ilgili taraflara bildirilir.

Yapay zekâ kullanım etiği

  1. Yazarlık, sorumluluk ve şeffaflık

Yapay zekâ (YZ) yazar veya ortak yazar olarak kabul edilmez; çünkü bilimsel içerik için hukuki ve etik sorumluluk taşıyamaz. Tamamen veya önemli ölçüde YZ ile üretilmiş metinler bilimsel yayın olarak değerlendirilmez.
YZ araçlarının kullanımı izinlidir, ancak hangi aşamada, hangi amaçla ve nasıl kullanıldığı makalede açıkça belirtilmelidir (genellikle «Yöntemler» bölümünde). YZ ile oluşturulan içerik için tam sorumluluk yazarlarındır.

  1. Yapay zekâ ile üretilmiş görsel materyaller

Tüm YZ araçları üretken (generative) değildir. Mevcut görüntüleri veya grafikleri düzenlemek, birleştirmek veya iyileştirmek için üretken olmayan YZ araçları kullanıldığında, bu durum ilgili görselin alt yazısında açıkça belirtilmelidir.
Makalede üretken YZ ile oluşturulmuş görseller kullanılıyorsa, bunların nasıl ve hangi amaçla oluşturulduğu belirtilmeli ve mutlaka «Yapay zekâ ile üretilmiştir» ibaresi eklenmelidir.