”KAZAK” GAZETESİNİN TÜRKİYE TARİHİNE İLİŞKİN VERİLERİNİN EĞİTİM SÜRECİ İÇİN SEÇİM YÖNTEMİ
0 0
DOI:
https://doi.org/10.47526/3007-6366.6529Anahtar Kelimeler:
“Kazak” gazetesi- Türkiye Tarihi- tarihî veri- tarih öğretimi yöntemi- tarihsel düşünme- Kazak-Türk ilişkileri- yayınlarÖzet
Bu makalede, “Kazak” gazetesinin Türkiye tarihine ilişkin yazılarının, yükseköğretim sürecine dâhil edilmek üzere seçilmesi meselesi, araştırma konusu olarak ele alınmaktadır. Gazetede yayımlanan haber niteliğindeki metinler, tesadüfi bir bilgi yığını olarak değil XX. yüzyılın başlarındaki Kazak toplumu tarihine ilişkin bir kaynak külliyatı olarak değerlendirilmeyi gerekli kılmaktadır. XX. yüzyılın başlarında yayımlanan bu millî yayın organının Türkiye’ye ilişkin yayınları, günümüzde tarihî kaynak olarak özel bir önem taşımaktadır. Söz konusu veri külliyatının eğitim sürecine dâhil edilmesine yönelik yöntemin en önemli şartlarından biri, içerik ve tür bakımından çeşitlilik gösteren verilerin içerik, sunduğu bilgiler ve onların uygulamadaki önemleri dikkate alınarak seçilmesidir. Böyle bir yaklaşım, Kazakistan’daki eğitim kurumlarında Türkiye tarihi öğretiminin geliştirilmesine katkı sağlayacaktır. Ayrıca araştırmada, seçilen materyallerin eğitim sürecinde kullanılmasına ilişkin yöntemler de sistemleştirilmektedir. İncelemeye alınan materyallerin büyük bir kısmı gazetenin “Dış Haberler”, “Savaş” ve “Gazetelerden” bölümlerinde yayımlanmıştır. Araştırmanın kaynaksal külliyatı, “Kazak” gazetesinin 1913-1918 yıllarındaki bütün sayılarını değil Birinci Dünya Savaşı’nın belirleyici döneminde Osmanlı İmparatorluğu’na ilişkin yayımlanan seçilmiş metinleri kapsamaktadır. Bu nedenle araştırmanın sonuçları, söz konusu kronolojik ve metinsel sınırlılıklar çerçevesinde ortaya konulmaktadır. Araştırmada ayrıca Kazakistanlı ve Türkiyeli yöntem bilimcilerin çalışmaları da incelenmiştir.
Referanslar
Tokayev, K. J. “Altın Orda – Bozkır Medeniyetinin Örneği: Tarih, Arkeoloji, Kültür, Kimlik” başlıklı Uluslararası Sempozyumda yaptığı konuşma. 19 Mayıs 2026. URL: Akorda resmî internet sitesi (Erişim tarihi: 12.08.2026).
Kencebayev, B. Kazak Basını Tarihinden. Almatı: Kazak Devlet Yayınevi, 1950. 377 s.
Atabayev, K. Süreli Yayınlar – XIX. Yüzyılın Sonu ile XX. Yüzyılın Başlarındaki Kazakistan Tarihinin Kaynağı Olarak. Almatı: Kazak Üniversitesi, 1998. 192 s.
Bazarbayev, K., Akdeniz, E. ve Keleş, M. “‘Kazak’ ve ‘Ak Jol’ Yayınlarında Türkiye Meseleleri.” Kazak Millî Üniversitesi Bülteni. Tarih Serisi, 2022, No. 2 (105), ss. 127–136. DOI: 10.26577/JH.2022.v105.i2.013.
Temirkhanov, B. 1913–1918 Yıllarında Yayımlanan Kazak Gazetesi’nde Osmanlı Devleti’ne Dair Haberler. Yüksek Lisans Tezi. Sakarya: Sakarya Üniversitesi, 2017.
“Enver Paşa.” Kazak, 1916, No. 165, 18 Ocak.
Smağulova, S. “Kazak Basınında Enver Paşa ve Türkçülük Hareketinin Seyri.” Otan Tarihy, 2013, No. 1 (61).
“Türkiye Dumasında.” Kazak, 1916, No. 164, 9 Ocak.
“Türkiye Borç Alıyor.” Kazak, 1916, No. 179, 30 Nisan.
Kazak, 1916, No. 186, 23 Haziran; No. 188, 8 Temmuz; No. 189, 15 Temmuz.
Kayalı, H. Arabs and Young Turks: Ottomanism, Arabism, and Islamism in the Ottoman Empire, 1908–1918. Berkeley: University of California Press, 1997.
“Arap Liderlerine Ölüm Cezası.” Kazak, 1916, No. 200, 8 Ekim.
“Almanya’nın İslam’a İkiyüzlülüğü.” Kazak, 1916, No. 205, 16 Kasım.
“Enver Paşa’nın Beyanatı.” Kazak, 1916, No. 168, 9 Şubat.
“Avrupa Savaşı’nda İran’ın Rolü.” Kazak, 1916, No. 193, 18 Ağustos.
“Barış Görüşmeleri.” Kazak, 1916, No. 208, 9 Aralık.
“Casuslar.” Kazak, 1917, No. 228, 3 Mayıs.
Wineburg, S. S. “Historical Problem Solving: A Study of the Cognitive Processes Used in the Evaluation of Documentary and Pictorial Evidence.” Journal of Educational Psychology, 1991, Vol. 83, No. 1, ss. 73–87.
Reisman, A. “Reading Like a Historian: A Document-Based History Curriculum Intervention in Urban High Schools.” Cognition and Instruction, 2012, Vol. 30, No. 1, ss. 86–112. DOI: 10.1080/07370008.2011.634081.
Demircioğlu, İ. H. Tarih Öğretiminde Öğrenci Merkezli Yaklaşımlar: Tarih Bölümü Özel Öğretim Yöntemleri. 3. Baskı. Ankara: Anı Yayıncılık, 2010. XV, 216 s.
Safran, M. (Ed.). Tarih Nasıl Öğretilir? Tarih Öğretmenleri İçin Özel Öğretim Yöntemleri. 3. Baskı. İstanbul: Yeni İnsan Yayınları, 2010. 424 s.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Turkic historical studies (pISSN: 3007-6358 / eISSN: 3007-6366)
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
