Ағылшын тілі бағдарламаларында оқып жатқан қазақстандық студенттердің ChatGPT қолдануына қатысты кӛзқарастары
28 24
Кілт сөздер:
ChatGPT, Филология факультеті, ағылшын тілі студенттері, қазақ жоғары білімі, пікірлер.Аңдатпа
ChatGPT ӛзін бҧрын тек адамдар ғана атқарған тапсырмаларды орындауда айтарлықтай табысқа жеткен жасанды интеллектінің ӛнімді қҧралы ретінде кӛрсетіп отыр. Ол кҥнделікті және кҥрделі мәселелерді салыстырмалы тҥрде оңай шеше алады. Нәтижесінде, кейбір оқытушылар бҧл қҧралдың әлеуетін мойындап, оның тілдік білім беру мен мазмҧнды тҥсінудегі артықшылықтарын атап ӛтті.
Бҧл мақалада Қазақстандағы халықаралық университеттің филология факультеті әдебиет, аударма және педагогика мамандықтары студенттерінің контентті меңгеру және ағылшын тілі дағдыларын жетілдіру ҥшін ChatGPT-ді тиімді пайдалану туралы ойлары мен кӛзқарастары қарастырылады. Мақалада білім беру мақсаттарында жасанды интеллектіні пайдаланудың артықшылықтары мен кемшіліктері туралы студенттердің пікірлері талданады. Зерттеуге арналған деректер Қазақстандағы университетте оқитын 138 студенттен жиналды. Зерттеу нәтижелері студенттердің ең кең таралған жасанды интеллект моделі ChatGPT-ті, негізінен оқуға және мазмҧнды игеруге кӛмектесетін практикалық ресурс ретінде еркін және қҧрылымсыз тҥрде пайдаланатынын кӛрсетеді. Зерттеу сонымен қатар ақпараттың дәлдігі, этикалық мәселелер және бақылаудың болмауы туралы алаңдаушылық тудырады.
Осыған байланысты саясаткерлер, зерттеушілер және оқытушылар шет тілдері мен басқа да пәндерді оқытуда ChatGPT сияқты жасанды интеллект қҧралдарын жауапкершілікпен пайдалануды қамтамасыз ету ҥшін ортақ саясат пен стратегияларды әзірлеуі керек. Бҧл ынтымақтастық жасанды интеллект қҧралдарының бҥгінгі студенттер ҥшін маңызды ресурстар ретіндегі әлеуетін ашуға, этикалық және сенімсіздік сияқты мәселелерді шешуге кӛмектеседі.
Әдебиеттер тізімі
Jeon J., Lee S. Large language models in education: A focus on the complementary relationship between human teachers and ChatGPT // Education and Information Technologies. – 2023. – №28(12). – 15874 s.
Liu Z., Zhang W., Yang P. Can AI chatbots effectively improve EFL learners‘ learning effects? — A meta-analysis of empirical research from 2022–2024 // Computer Assisted Language Learning. – 2025. – 2 s.
Bibauw S., Desmet P., François T. Learning with conversational AI: Design and effectiveness of dialogue-based computer-assisted language learning. – 2022.
Kasneci E., Sebler K., Küchemann S., Bannert M., Dementieva D., Fischer F., et al., Kasneci G. ChatGPT for good? On opportunities and challenges of large language models for education // Learning and Individual Differences. – 2023. – 102274 s.
Admiraal W., Louws M., Lockhorst D., Paas T., Buynsters M., Cviko A., et al., Kester L. Teachers in school-based technology innovations: A typology of their beliefs on teaching and technology // Computers & Education. – 2017. – №114. – 58 s.
D‘Agostino S. Academics work to detect ChatGPT and other AI writing. – 2023. – [Electronic resource].
Gordijn B., ten Have H. ChatGPT: Evolution or revolution? // Medicine, Health Care and Philosophy. – 2023. – №26. – 2 s.
Leunard H., Rachmawati R., Zani B. N., Maharjan K. GPT Chat: Opportunities and challenges in the learning process of Arabic language in higher education // Journal International of Lingua and Technology. – 2023. – №2(1). – 13 s.
Jowarder M.I. The influence of ChatGPT on social science students: Insights drawn from undergraduate students in the United States // Indonesian Journal of Innovation and Applied Sciences. – 2023. – №3(2). – 195 s. 10. Atakuziev M., Margana, Gultom A. M. University students‘ attitudes and perceptions on learning English with ChatGPT // Formosa Journal of Sustainable Research. – 2024. – №3(8). – 1747 s.
Koraishi O. Teaching English in the age of AI: Embracing ChatGPT to optimize EFL materials and assessment // Language Education & Technology. – 2023. – №3(1). – 58 s.
Tokac U., Novak E., Thompson C. G. Chatbots for language learning: Opportunities and challenges // Turkish Online Journal of Distance Education. – 2019. – №20(4). – 205 s.
Vo, Anh, and Huong Nguyen. "Generative artificial intelligence and ChatGPT in language learning: EFL students' perceptions of technology acceptance." Journal of University Teaching and Learning Practice 21. – 2024. – №6. S. 199 – 218.
Garkusha N., Gorodova J. Pedagogical opportunities of ChatGPT for developing cognitive activity of students // Vocational Education and Labour Market. – 2023. – №11(1(52)). – 10 s.
Fitria T. N. Artificial intelligence (AI) technology in OpenAI ChatGPT application: A review of ChatGPT in writing English essay // ELT Forum. – 2023. – №12(1). – 55 s.
Huang B., Hew K. F., Fryer L. K. Chatbots for language learning: A systematic review // Computer Assisted Language Learning. – 2022. – №35(3). – S. 311–332.
Inci-Kavak V., Evis D., Ekinci A. The use of ChatGPT in language education // Experimental and Applied Medical Science. – 2024. – №5(2). – 75 s.
Monika M., Suganthan C. A study on analyzing the role of ChatGPT in English acquisition among ESL learners during English language classroom // Bodhi International Journal of Research in Humanities, Arts and Science. – 2024. – №8(2). – 75 s.
Masa‘deh R. E., Majali S. A., Alkhaffaf M., Thurasamy R., Almajali D., Altarawneh K., Al-Sherideh A., Altarawni I. Antecedents of adoption and usage of ChatGPT among Jordanian university students: Empirical study // International Journal of Data and Network Science. – 2024. – №8(2). – 1105 s.
Rahman M. S., Sabbir M. M., Zhang D. J., Moral I. H., Hossain G. M. S. Examining students‘ intention to use ChatGPT: Does trust matter? // Australasian Journal of Educational Technology. – 2023. – №39(6). – 52 s.
Amin M. Y. M. AI and ChatGPT in language teaching: Enhancing EFL classroom support and transforming assessment techniques // International Journal of Higher Education Pedagogies. – 2023. – №4(4). – S. 1–15.
Say K., Srisawatsakul C., Boontarig W. TalkTutorAI: Empowering English language proficiency through ChatGPT-assisted conversational practice — A case study at Ubon Ratchathani Rajabhat University, Thailand // Journal of Applied Informatics and Technology. – 2024. – №7(1). – S. 12–26.
Meniado J. C., Huyen D. T. T., Panyadilokpong N., Lertkomolwit P. Using ChatGPT for second language writing: Experiences and perceptions of EFL learners in Thailand and Vietnam // Computers and Education. – 2024. – №7. – S. 1–9.
Ulla M. B., Perales W. F., Busbus S. O. ‗To generate or stop generating response‘: Exploring EFL teachers‘ perspectives on ChatGPT in English language teaching in Thailand // Learning: Research and Practice. – 2023. – №9(2). – S. 168–182.
Liu B. Chinese university students‘ attitudes and perceptions in learning English using ChatGPT // International Journal of Education and Humanities. – 2023. – №3(2). – S. 132–140.
Ho P. X. P. Using ChatGPT in English language learning: A study on IT students‘ attitudes, habits, and perceptions // International Journal of TESOL & Education. – 2024. – №4(1). – S. 55–68.
Pallant J. SPSS Survival Guide: A step-by-step guide to data analysis using SPSS for Windows. – 2005.
Creswell J. W., Poth C. N. Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches. – 2016.
Braun V., Clarke V. Using thematic analysis in psychology // Qualitative Research in Psychology. – 2006. – №3(2). – S. 77–101.
Alotaibi H.M., Sonbul S.S., El-Dakhs D.A. Factors influencing the acceptance and the use of ChatGPT among English as a foreign language learners in Saudi Arabia // Humanities and Social Sciences Communications. – 2025. – №12(1). – S. 1–13.
Ehteshamzad S., Ahmadi R. The Attitudes of Students (Biomedical Engineering) Towards Chat GPT // International Journal of BioLife Sciences (IJBLS). – 2023. – №2(2). – S. 161–172. 32. Xiao Y., Zhi Y. An exploratory study of EFL learners‘ use of ChatGPT for language learning tasks: Experience and perceptions // Languages. – 2023. – №8(3). – S.1–12. https://doi.org/10.3390/languages8030212
Huang J., Li S. Opportunities and challenges in the application of ChatGPT in foreign language teaching // International Journal of Education and Social Science Research. – 2023. – №6(4). – S. 75–89.
Stan M.M., Dumitru C., Bucuroiu F. Investigating teachers‘ attitudes toward the integration of ChatGPT in language teaching and learning in higher education // Education and Information Technologies. – 2023. – S. 1–18. https://doi.org/10.1007/s10639-025-13396-w
Dizon G. ChatGPT as a tool for self-directed foreign language learning // Innovation in Language Learning and Teaching. – 2024. – S. 1–17. https://doi.org/10.1080/17501229.2024.2413406
Fahad A. Gauging the Saudi EFL learners‘ level of awareness and attitudes towards the use of ChatGPT // Information Sciences Letters (ISL). – 2023. – №12(11). – 3100 s.
Phosa S. The study of EFL students‘ attitudes and behaviours toward using ChatGPT in English language learning // Journal of English Language and Linguistics. – 2024. – №5(3). – P. 332–344.
Cotton D., Cotton P., Shipway J.R. Chatting and cheating. Ensuring academic integrity in the era of ChatGPT. EdArXiv. 2023. №2 – S. 228-239 [Electronic resource]. URL: https://doi.org/10.35542/osf.io/mrz8h. (date of access 02.06.2025)
Rudolph J., Tan S., Tan S. ChatGPT: Bullshit spewer or the end of traditional Assessments in Higher education? // Journal of Applied Learning and Teaching. – 2023. – №6(1). S. 342-363. https://doi.org/10.37074/jalt.2023.6.1.9
Çelik S., Karaca B. Using AI-powered tools in language education: Allow or ban them? // An approach to digitalization in language teaching from different perspectives: A reflection of empirical work / Ed. Y. Özkan, H. Tuncer, E. Bada. 2024. – S. 3–30.
