9-СЫНЫПТЫҢ АЛГЕБРА САБАҒЫНДА ОҚУШЫЛАРДЫҢ ҒЫЛЫМИ-ЗЕРТТЕУ ӘРЕКЕТІН ДАМЫТУ ЖОЛДАРЫ

Авторлар

  • М. Муратбекова Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті
  • E. Ергешбай Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті

Кілт сөздер:

«Алгебра» пәні, ғылыми-зерттеу әрекеті, ғылыми-зерттеу тапсырмасы, дағды, педагогикалық эксперимент.

Аңдатпа

Бұл мақалада 9-сыныптың «Алгебра» сабағында оқушылардың ғылыми-зерттеу әрекетін дамытудың теориялық негіздері мен педагогикалық ерекшеліктерін айқындайтын зерттеу нәтижелері қарастырылған.

Жалпы орта мектептерде математика курсын оқыту барысында оқушылардың ғылыми-зерттеу әрекетін анықтап, оларды дамыту өзекті мәселелердың бірі.

Зерттеу әрекетін жүргізу барысында алгебра пәніне арнайы педагогикалық талдау, бақылау, сауалнама әдістері, ғылыми-зерттеу қызметін педагогикалық эксперимент әдісі қолданылды.

Зерттеулер нәтижесіне сүйене отырып, оқушылардың ғылыми-зерттеу әрекетін дамытуға арналған арнайы тапсырмалар кешені құрастырылды. Арнайы құрастырылған тапсырмалар  арқылы  оқушылардың  ғылыми-зерттеу  әрекеті  8 %-дан 25%-ға  артты. Ең алдымен ғылыми-зерттеу әрекеті барысында оқушылардан сауалнама алынды. Сауалнамаға  72  оқушы  қатысып,  нәтижесінде  36 (50 пайызы) оқушылар өздігінен білім ізденуге,  ғылыми-зерттеу жұмыстарымен шұғылдануға ынта-жігері  бар  екендігі  анықталса да, тек олардың 18 (25 пайызы) оқушы ғылыми-зерттеу тапсырмаларын орындады. Алынған сауалнама қорытындысы бойынша қосымша әдебиет көздерімен жұмыс жасай алатын, өздігінен ізденіске, ғылыми-зерттеу жұмыстарына белсенді араласатын білім алушылар берілген жаттығуларды жасай алғандығы анықталды. Математиканы оқытуда «ғылыми-зерттеу әрекеті» анықтамасы нақтыланды. «Ғылыми-зерттеу тапсырмасы» түсінігі қарастырылды және зерттеу есептерінің кейбір түрлеріне мысалдар келтірілді. 9-сыныптың «Алгебра» оқулығына педагогикалық талдау жасалынып, ондағы артықшылықтар көрсетілді.

Ғылыми-зерттеу әрекетінің нәтижесінде мектептерде алгебра пәнін оқытатын мұғалімдер – оқушылардың ғылыми-зерттеу әрекетін дамыту үшін арнайы құрастырылған тапсырмалар кешенін өздеріне әдістемелік құрал есебінде қолданады.

Әдебиеттер тізімі

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

Далингер В.А. Методика обучения математике. Поисково-исследовательская деятельность учащихся: учебник и практикум для вузов / – 2-е изд., испр. и доп. –Москва: Издательство Юрайт, 2018. – 460 с.

Кенбаева Н.А., Мунарбаева Д.А. Оқушының өздігінен білім алуын және шығармашылық дағдысын қалыптастыру жолдары / International Scientific and Practical Conference “WORLD SCIENCE” №6 (22), Т.4. – 2017. – 32–35 б.

Sydykhov B., Muratbekova M.А., Daiyrbekov S.S., Issaeva Zh., Burkitbayeva M., Kavakli M., Rizayeva L. Methodology for the Development of Search and Research Skills of Prospective Math Teachers in a Course on Mathematical Physics Equations // Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, Springer Open Journal, Impact Factor. – Turkey, 2017. – №13 (11). – Р. 7223–7236.

J. Dinet, A. Chevalier, A. Tricot Information search activity: An overview Revue Européenne de Psychologie Appliquée // European Review of Applied Psychology. – 2012. – Vol. 62. – Iss. 2. – P. 49–62

Amir Abdolhossini The Effects of Cognitive and Meta-Cognitive Methods of Teaching in Mathematics Procedia // Social and Behavioral Sciences. – 2012. – Vol. 46. – P. 5894–5899

Муратбекова М.А. Болашақ математика мұғалімдерінің ізденіс-зерттеушілік іс-әрекеттерін қалыптастырудың әдіс-тәсілдері // Қазақстанның ғылымы мен өмірі. №6 (52) 2017 – Астана, 2017. – 159–163 б.

Далингер В.А. Информационно-коммуникационные технологии в организации учебно-исследовательской работы учащихся по математике / Международный журнал экспериментального образования. – 2015. – № 11 (часть 3) – 419–422 с.

Воробьев В.В. Поисково-исследовательские задачи по алгебре и геометрии как средство развития творческого мышления учащихся математических классов: автореф. дис. ... канд. пед./ наук: 13.00.02. – Омск, 2005. – 24 с.

Шахин Ф., Базаров Е.М., Кульбаева Қ. Математика: ҰБТ-ға дайындық оқулық. Тесті / Э. Оспанкулова. – Алматы: ШЫҢ-КІТАП, 2014ж. – 400 б.

Әбілқасымова А.Е., Жұмағұлова З.Ә. Алгебра және анализ бастамалары: Жалпы білім беретін мектептің қоғамдық-гуманитарлық бағытындағы 10-сыныбына арналған оқулық / – Алматы: Мектеп, 2019 – 152 б.

REFERENCES

Dalinger V.A. Metodika obucheniya matematike [Methods of teaching mathematics]. Search and research activities of students: textbook and workshop for universities /. – 2nd ed., Rev. and additional – Moscow: Yurayt Publishing House, 2018. – 460 s. [in Russian].

Kenbaeva N.A., Munarbaeva D.A. Okushynyn ozdiginen bilim aluyn zhane shygarmashylyk dagdysyn kalyptastyru zholdary [Ways to form the student's self-education and creative skills] / International Scientific and Practical Conference “WORLD SCIENCE” №6 (22), vol.4, June 2017. – B. 32–35. [in Kazakh]

Sydykhov B., Muratbekova M.А., Daiyrbekov S.S., Issaeva Zh., Burkitbayeva M., Kavakli M., Rizayeva L. Methodology for the Development of Search and Research Skills of Prospective Math Teachers in a Course on Mathematical Physics Equations // Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, Springer Open Journal, Impact Factor. – Turkey, 2017. – №13 (11). – Р. 7223–7236. [in English]

J. Dinet, A. Chevalier, A. Tricot Information search activity: An overview Revue Européenne de Psychologie Appliquée // European Review of Applied Psychology. – 2012. –Vol. 62. – Iss. 2. – P. 49–62 [in English]

Amir Abdolhossini The Effects of Cognitive and Meta-Cognitive Methods of Teaching in Mathematics Procedia // Social and Behavioral Sciences. – 2012. – Vol. 46. – P. 5894–5899 [in English]

Muratbekova M.A. Bolashak mathematics mugalіmderіnіn іzdenіs-zertteushіlіk іs-аreketterіn kalyptastyrudyn аdіs-tasіlderi [Methods of formation of research activities of future mathematics teachers // Science and life of Kazakhstan.] No. 6 (52) 2017, – Astana, 2017. – B. 159–163. [in Kazakh]

Dalinger V.A. Informatsionno-kommunikatsionnyye tekhnologii v organizatsii uchebno-issledovatel'skoy raboty uchashchikhsya po matematike [Information and communication technologies in the organization of educational and research work of students in mathematics] / International Journal of Experimental Education. – 2015. – No. 11 (part 3) – S. 419–422. [in Russian].

Vorobiev V.V. Poiskovo-issledovatel'skiye zadachi po algebre i geometrii kak sredstvo razvitiya tvorcheskogo myshleniya uchashchikhsya matematicheskikh klassov [Search and research tasks in algebra and geometry as a means of developing creative thinking of students of mathematical classes]: author's review. dis. ... sugar. ped./ science: 13.00.02. – Omsk, 2005. – 24 s. [in Russian].

Shahin F., Bazarov E.M., Kulbaeva K. Mathematica [Mathematics]: a preparatory textbook for UNT. test/ E.Ospankulova. – Almaty: SHYN–KITAP, 2014. – 400 b. [in Kazakh]

Abilkasymova A.E., Zhumagulova Z.A. Algebra jane analiz bastamaları [Beginnings of algebra and analysis]: Textbook for the 10th grade of a general education school in the social and humanitarian direction / – Almaty: School, 2019 – 152 b. [in Kazakh]

Жүктеулер

Жарияланды

2023-03-30