SIYASI BASKI YILLARINDA GÜNEY BÖLGESINDE "ALAŞ-ORDA"NIN ÖNDE GELEN İSIMLERINE YÖNELIK ZULÜM

Özet

Makale, Çimkent Polis Departmanı Devlet Özel Arşivi'ndeki belgelere dayanarak, 1936-1938 yıllarındaki siyasi baskı döneminde Güney Kazakistan'da siyasi baskıya maruz kalan Alaş destekçileri K. Terlikbayev ve A. Beristemov'un akıbetini ve kamusal faaliyetlerini incelemektedir. Bu şahısların davalarına ilişkin gizli belgelerin bilimsel literatüre kazandırılmasının önemi ayrıntılı bir şekilde ele alınmakta ve Türkistan'daki Alaş destekçilerinin akıbetinin derinlemesine incelenmesi gerekliliği üzerinde durulmaktadır. Araştırmada ayrıca, söz konusu şahıslarla ilgili olarak Türkistan Bölgesi Sosyal ve Siyasi Tarih Devlet Arşivi'nde bulunan kişisel belgelerden de yararlanılmıştır. Daha spesifik olarak, söz konusu şahıslara ilişkin özel arşiv fonundan alınan ceza davası soruşturma tutanakları, arşiv belgeleri, sanık ifadeleri vb. materyaller, arşiv belgeleri üzerinden yapılan analizlerin konusunu oluşturmaktadır. Makale, söz konusu şahsiyetlerle birlikte Alaş hareketinin Türkistan kanadının aktif üyelerinin sosyo-politik faaliyetlerini bir bütünlük içinde ele alarak analiz etmektedir. Ayrıca, güney bölgesindeki siyasi baskıların bölgesel özellikleri sınıflandırılmakta ve değerlendirilmektedir.  Sovyet rejiminin baskı politikasının nedenleri ve sonuçları, bireylerin yaşadıkları üzerinden analiz edilerek önemli çıkarımlar yapılmaktadır. Alaş hareketi mensupları askeri meselelere özel bir önem vermiş olsalar da, bu alanda ulusal askeri personelin hiç bulunmaması temel bir sorun teşkil etmiştir. Çalışmanın başlıca sonucu, Alaş ordusunun az sayıdaki uzmanı arasında kabul edilen şahsiyetlerin bilimsel bir bakış açısıyla ele alınıp kimliklerinin ortaya konulmasıdır.