ÖZBEKİSTAN İLE BASRA KÖRFEZİ DEVLETLERİ ARASINDAKİ SOSYAL İŞ BİRLİĞİNİN TARİHÎ GELİŞİMİ
0 1
Anahtar Kelimeler:
Körfez Devletleri; Özbekistan; Sosyal İş Birliği; Yumuşak Güç; Eğitim; Sağlık; Altyapı.Özet
Bu makalede, Basra Körfezi Arap devletleri ile Özbekistan Cumhuriyeti arasındaki sosyal iş birliğinin oluşumu ve gelişimi, 1990’lı yıllardaki küresel ve bölgesel dönüşümler bağlamında analiz edilmektedir. 1990-1991 yıllarındaki Körfez Savaşı, bölgesel güvenlik sistemini sarsmış ve monarşik devletleri iç istikrarı korumaya ve yeni gelişim stratejileri aramaya zorlamıştır. Sovyetler Birliği’nin dağılması, Orta Asya’da bağımsız devletlerin ortaya çıkmasını sağlamış ve Özbekistan’ın uluslararası ilişkiler sistemine dâhil edilmesi gerekliliğini gündeme getirmiştir.
Araştırma; İslami ortaklık, kültürel yakınlık ve “yumuşak güç” mekanizmaları aracılığıyla eğitim, sağlık, insani yardım ve altyapı alanlarındaki projelerin önemini ortaya koymaktadır. Suudi Kalkınma Fonu, Kuveyt Fonu ve BAE (Birleşik Arap Emirlikleri) girişimleri gibi kurumların rolü karşılaştırmalı olarak değerlendirilmektedir.
Kaynak olarak arşiv materyalleri, resmî anlaşmalar, istatistikler ve çok dilli bilimsel literatür kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, sosyal iş birliğinin siyasî ve güvenlik sınırlamalarına rağmen uzun vadeli güven tesis ettiğini ve beşerî sermayenin güçlendirilmesine katkı sağladığını göstermektedir.
Bununla birlikte, iş birliği dinî bağlarla birlikte güvenliğe ilişkin kaygılarla da kesişmiştir. Radikal akımların etkinleşmesi, tarafların etkileşimini temkinli yürütmeye sevk etmiş ancak sosyal projeler diyaloğun kesintiye uğramadan sürdürülmesini sağlamıştır. Bu durum, istikrarlı bir kurumsal temel oluşturulmasına imkân tanımıştır.
