Aitys in the Western Kazakhstan During the War: Glorification of the Fighting Spirit
2 14
Anahtar Kelimeler:
aitys, aitys poets, fighting spirit, instrument of ideology, information characteristics (or description) of aitys, integrity of the people, cultural harmony with nature.Özet
The article reveals the informational, propagandastic, effective nature and the revival of the specific art form of aitys during the Second World War. Glorification of the fighting spirit in aitys in the Western region of Kazakhstan is examined, including the poets' praise of the heoirsm and labor is told, the historical value of aitys is revealed through the spiritual glorification of the difficult war years. The substantive specificity of aitys during the war is analyzed based on the relationship between time and society. The influence of Soviet ideology on aitys during the war years, the scale of the aitys theme and the examples demonstrate the skill of akyns in glorifying the heroic front and rear labor. Love for the country, respect for the Motherland, devotion to the native land of the native land, praising men on the labor front, and exposing injustice between countries in aitys are considered in continuity with traditional trends in the history of aitys. The role of aitys in shaping public opinion is determined, it is emphasized that this art is an indispensable tool for ideology and for the interests of the country. During the harsh years as well as during the Great Patriotic War, the revival of a resilient art such as aitys is defined and formulated as a means of propaganda that will live and grow with society, the people and in the future. The spiritual motifs in the aitys of the poets of the Atyrau region are analyzed, and a review of the aitys in the Western region of Kazakhstan during the war is conducted.
Referanslar
Айтыс. 1 т. – Алматы: Жазушы, 1988. – 288 б.
Асанов К. Айтыс ӛнерінің публицистикалық сипаты. Электронды оқулық. URL: https://adebiportal.kz/upload/iblock/d12/d12a00640c0832fa23edce30a75d6d85.pdf (қаралған кҥні 12.02.2025)
Қаһарлы сӛз қамал бҧзады / Қҧраст. Сейдеханҧлы К. – Алматы: Ғылым, 1995. – 271 б.
Әуезов М. Совет ақындарының айтысы. Айтыс. ІІІ том. – Алматы: Жазушы, 1966. – 620 б.
Kozhabekova Zh., Pangereev A. National Idea of Kazakh Aitys of the XIX-XX Centuries // Ясауи университетінің хабаршысы. – 2023. – №4 (130). – Б. 126–138.
Қирабаев С. Октябрь және қазақ әдебиеті. – Алматы: Жазушы, 1968. – 268 б.
Жақып Б. Қазақ публицистикасының қалыптасып даму жолдары. – Алматы: Білім, 2004. – 368 б.
Иманжапар М. Соғыс жылдарындағы ақындар айтысы // Дидар. – 08.05.2015. – Б. 5-6.
Қазақ ӛнерінің антологиясы: Айтыс. ІІІ том. – Астана: Кҥлтегін, 2014. – 400 б.
Мҧқанов С. Айтыстар туралы. Айтыс. 1 т. – Алматы: Жазушы, 1965. – 556 б.
Ерман Ж. Екі тізгін бір шылбыр. – Алматы: Атамҧра, 2008. – 320 б.
Berdibaev S.K., Syrgakbayeva A.S., Abdualiyev A.Z., Berdibaev S.K., Garber A. Psychological nature of the art of aitys // Қазақстан Республикасының Ҧлттық ғылым академиясының хабаршысы. – 2020. – №1(1944). – Б. 235–239.
Шахманова Г.Ш., Тлеубердина Г.Т., Нуржаксина М.К., Каналина Г.М. Қазіргі айтыстың әлеуметтік сипаты // Абылай хан атындағы ҚХҚӘТУ хабаршысы. – 2024. – №1(72). – Б. 539–552.
Zhalgasbayeva K. Deelopment of internet Aitys in Kazakhstan // Milli Folclor. – 2024. – Vol. 18, Issue 143. – P. 99–110.
Мурсалимова Н.М., Сманова Е.А. Жетісу ақындар айтысының жиналу тарихы // Керуен. – 2022. – Том 75, №2. – Б. 193–201.
Тлеубердина Г.Т., Нуржаксина М.К., Рахымов Б.С., Шахманова Г.Ш. Қазіргі қазақ айтысының кӛркемдік-идеялық сипаты (Мҧхамеджан Тазабеков айтыстары негізінде) // Қарағанды университетінің хабаршысы. – 2024. – №3 (115). – Б. 182–192.
REFERENCES
Aitys. 1 t. [Aitys. Vol. 1]. – Almaty: Zhazushy, 1988. – 288 b. [in Kazakh]
Asanov K. Aitys onerіnіn publicistikalyq sipaty. Elektrondy oqulyq. [The journalistic nature of the art of aitys. Electronic textbook.]. URL: https://adebiportal.kz/upload/iblock/d12/d12a00640c0832fa23edce30a75d6d85.pdf (date of access 12.02.2025) [in Kazakh]
Qaһarly soz qamal buzady [A fierce word will destroy the Castle] / Qurast. Seidehanuly K. – Almaty: Gylym, 1995. – 271 b. [in Kazakh]
Auezov M. Sovet aqyndarynyn aitysy. Aitys. ІІІ tom. [Aitys of Soviet poets. Aytys. Volume III]. – Almaty: Zhazushy, 1966. – 620 b. [in Kazakh]
Kozhabekova Zh., Pangereev A. National Idea of Kazakh Aitys of the XIX-XX Centuries // Iasaui universitetіnіn habarshysy. – 2023. – №4 (130). – B. 126–138.
Qirabaev S. Oktiabr zhane qazaq adebietі [October and Kazakh literature]. – Almaty: Zhazushy, 1968. – 268 b. [in Kazakh]
Zhaqyp B. Qazaq publicistikasynyn qalyptasyp damu zholdary [Ways of formation and development of Kazakh journalism]. – Almaty: Bіlіm, 2004. – 368 b. [in Kazakh]
Imanzhapar M. Sogys zhyldaryndagy aqyndar aitysy [Aitys of poets of the war years] // Didar. – 08.05.2015. – B. 5-6. [in Kazakh]
Qazaq onerіnіn antologiasy: Aitys. ІІІ tom [Anthology of Kazakh art: Aitys. Volume III]. – Astana: Kultegіn, 2014. – 400 b. [in Kazakh]
Muqanov S. Aitystar turaly. Aitys. 1 t. [About the aitys. Aytys. 1 t.]. – Almaty: Zhazushy, 1965. – 556 b. [in Kazakh]
Erman Zh. Ekі tіzgіn bіr shylbyr [Ekі tіzgіn bіr shylbyr]. – Almaty: Atamura, 2008. – 320 b. [in Kazakh]
Berdibaev S.K., Syrgakbayeva A.S., Abdualiyev A.Z., Berdibaev S.K., Garber A. Psychological nature of the art of aitys // Qazaqstan Respublikasynyn Ulttyq gylym akademiasynyn habarshysy. – 2020. – №1(1944). – B. 235–239.
Shahmanova G.Sh., Tleuberdina G.T., Nurzhaksina M.K., Kanalina G.M. Qazіrgі aitystyn aleumettіk sipaty [Social character of modern aitys] // Abylai han atyndagy QHQATU habarshysy. – 2024. – №1(72). – B. 539–552. [in Kazakh]
Zhalgasbayeva K. Deelopment of internet Aitys in Kazakhstan // Milli Folclor. – 2024. – Vol. 18, Issue 143. – P. 99–110.
Mursalimova N.M., Smanova E.A. Zhetіsu aqyndar aitysynyn zhinalu tarihy [History of the assembly of Zhetysu Akyn aitys] // Keruen. – 2022. – Tom 75, №2. – B. 193–201. [in Kazakh]
Tleuberdina G.T., Nurzhaksina M.K., Rahymov B.S., Shahmanova G.Sh. Qazіrgі qazaq aitysynyn korkemdіk-ideialyq sipaty (Muhamedzhan Tazabekov aitystary negіzіnde) [Artistic and ideological character of modern Kazakh aitys (based on the aitys of Mukhamedzhan Tazabekov)] // Qaragandy universitetіnіn habarshysy. – 2024. – №3 (115). – B. 182–192. [in Kazakh]
