ОҚЫТУ ӘДІСТЕРІ АРҚЫЛЫ БОЛАШАҚ МҰҒАЛІМНІҢ ІЗГІЛІКТІ ТҰЛҒАСЫН ДАМЫТУ
4 12
Кілт сөздер:
болашақ мҧғалім, ізгілікті тҧлға, ізгілікті тҧлғаның дамуы, гипотетикалық модель, оқыту әдістері.Аңдатпа
Білікті ҧстаз балаларды оқыта отырып, сол сәттерде оларға ӛз бойындағы қасиеттерін де кӛрсетеді және адамгершіліктің нағыз ҥлгісі де бола алады. Сол секілді гуманитарлық пәндер де болашақ мҧғалімдердің ізгілікті тҧлғасын дамытуға ықпал етеді. Оқыту әдістерінің жҥйесі гуманитарлық білімді, практикалық дағдыларды игеруге, сондай-ақ педагогикалық ЖОО студенттерінің қызығушылықтарын, қабілеттері мен қажеттіліктерін ашуға және дамытуға жағдай жасай отырып, ізгілікті тҧлғаны қалыптастыруға айтарлықтай әсер етеді.
Зерттеу мақсаты: болашақ мҧғалімдердің ізгілікті тҧлғасын дамытуға арналған оқыту әдістерінің жҥйесін жасау (гуманитарлық пәндер негізінде), ҧсыныстар беру.
Зерттеу міндеттері: а) оқыту әдістерінің негізінде педагогикалық ЖОО студенттерінің ізгілікті тҧлғасын дамыту ҥшін гипотетикалық модель қҧру және тексеру; б) болашақ мҧғалімдердің ізгілікті тҧлғасының қалыптасу критерийлерін, кӛрсеткіштерін және деңгейлерін анықтау; в) педагогикалық ЖОО жҧмысын ескере отырып, студенттердің ізгілікті тҧлғасын дамыту ҥшін оқыту әдістерін таңдау әдістемесін әзірлеу.
Мақалада болашақ мҧғалімнің ізгілікті тҧлғасын дамытудың гипотетикалық моделі жасалды; болашақ мҧғалімнің ізгілікті тҧлғасын дамыту әдістемесі жасалды; эксперименттік жҧмыс жҥргізілді, эксперименттік жҧмыс барысында алынған қорытындылар талданды, тексерілді және нақтыланды; алынған нәтижелер жинақталды және жҥйеленді. Гуманитарлық пәндерді игеру кезінде оқыту әдістерінің функциялары мен кӛріністерінің әртҥрлілігін ескере отырып, ізгілікті тҧлға қалыптастыру ҥшін біз З.И. Васильеваның тҧжырымдамасына негізделген әдістер жҥйесін қҧрдық. Оның қҧрылымына мыналар кіреді: мақсат қою әдісі, ақпараттық-ағартушылық, бағдарлау-еңбек, коммуникативті және бағалау әдісі.
Зерттеу барысында теориялық және эксперименттік жҧмыстарды талдай отырып, гуманитарлық пәндер негізінде болашақ мҧғалімнің ізгілікті тҧлғасын дамыту бойынша ҧсыныстар жасадық.
Әдебиеттер тізімі
Васильева З.И. Методы воспитания – насущная проблема перестройки образования. – СПб.: РГПУ, 2006. – 260 с.
Аймауытов Ж. Бес томдық шығармалар жинағы. Т. 5. – Алматы: Ғылым, 1999. – 296 б.
Байтҧрсынов А. Ақ жол: ӛлеңдер мен тәржімелер, публицистикалық мақалалар және әдеби зерттеу. – Алматы: Жалын, 1991. – 460 б.
Дулатҧлы М. Шығармалары: Мақалалары мен зерттеулер. 2-т. – Алматы: Ғылым, 1997. – 344 б.
Жҧмабаев М. Шығармалар жинағы. 3-т.: Аудармалар, ғылыми еңбек, мақалалар. – Алматы: Жазушы, 2008. – 322 б.
Божович Л.И. Личность и ее формирование в детском возрасте (Серия «Мастера психологии»). – СПб.: ООО «Питер Пресс», 2008. – 400 с.
Давыдов В.В. Возрастная и педагогическая психология. – М.: Юрайт, 2010. – 639 с.
Абдильдин Ж.М. Логика формирования творческой, нравственной личности // Роль социально-гуманитарных наук в модернизации общественного сознания: сб. докл. Международного круглого стола. – Москва-Астана, 2017. – С. 7–14. 9. Намазбаева Ж.И. Что такое личность? // Вестник научно-педагогического центра АГУ. – 2001. – №1. – С. 5–12.
Батчаева Х., Урусова З.М. Воспитание гуманной личности в педагогике народов Северного Кавказа // Мир науки, культуры, образования. – 2020. – №4(83). – С. 17–19.
Мынбаева А.К., Садвакасова З.М. Инновационные образовательные технологии: учебное пособие. – Алматы: Қазақ университеті, 2019. – 250 с.
Садвакасова З.М. Секреты педагогического мастерства. – Алматы: Қазақ университеті, 2010. – 50 с.
Бейсенбаева А.А. Гуманизация образования старшеклассников на основе межпредметных связей: дис. ... канд. пед. наук. – Алматы, 1996. – 320 с.
Карибжанова В.П. Воспитание гуманистических убеждений учащихся при изучении казахской литературы в школе с русским языком обучения: дис. ... канд. пед. наук. – Алматы, 1996. – 150 с.
Кисикова Б.Д. Воспитание гуманистических отношений у студентов в учебной деятельности (на материале университетов): автореф. ... канд. пед. наук. – Алма-Ата, 1990. – 25 с.
Черкасова О.В. Гуманистические школы XX века. – М.: Книга, 2005. – 240 с. 17. Қосымова Г.С. Абайдың «толық адам» тҧжырымының бастау кӛздері // Ясауи университетінің хабаршысы. – 2022. – №3. – Б. 7–19. https://doi.org/10.47526/2022-3/2664-0686.01
REFERENCES
Vasilieva Z.I. Metody vospitania – nasushnaia problema perestroiki obrazovania [Methods of education – an urgent problem of educational restructuring]. – SPb.: RGPU, 2006. – 260 s. [in Russian]
Aimauytov Zh. Bes tomdyq shygarmalar zhinagy. T. 5. [Collection of works in five volumes. Vol. 5]. – Almaty: Gylym, 1999. – 296 b. [in Kazakh]
Baitursynov A. Aq zhol: olender men tarzhіmeler, publicistikalyq maqalalar zhane adebi zertteu [The White Road: poems and poems, journalistic articles and literary research]. – Almaty: Zhalyn, 1991. – 460 b. [in Kazakh]
Dulatuly M. Shygarmalary: Maqalalary men zertteuler. 2-t. [Works: articles and research. Vol. 2.]. – Almaty: Gylym, 1997. – 344 b. [in Kazakh]
Zhumabaev M. Shygarmalar zhinagy. 3-t.: Audarmalar, gylymi enbek, maqalalar [Collection of works. T. 3: translations, scientific work, articles]. – Almaty: Zhazushy, 2008. – 322 b. [in Kazakh]
Bozhovich L.I. Lichnost i ee formirovanie v detskom vozraste (Seria «Mastera psihologii») [Personality and its formation in childhood (Masters of Psychology Series)]. – SPb.: OOO «Piter Press», 2008. – 400 s. [in Russian]
Davydov V.V. Vozrastnaia i pedagogicheskaia psihologia [Age and educational psychology]. – M.: Iurait, 2010. – 639 s. [in Russian]
Abdildin Zh.M. Logika formirovania tvorcheskoi, nravstvennoi lichnosti [The logic of forming a creative, moral personality] // Rol socialno-gumanitarnyh nauk v modernizacii obshestvennogo soznania: sb. dokl. Mezhdunarodnogo kruglogo stola. – Moskva-Astana, 2017. – S. 7–14. [in Russian]
Namazbaeva Zh.I. Chto takoe lichnost? [What is a personality?] // Vestnik nauchno-pedagogicheskogo centra AGU. – 2001. – №1. – S. 5–12. [in Russian]
Batchaeva H., Urusova Z.M. Vospitanie gumannoi lichnosti v pedagogike narodov Severnogo Kavkaza [Education of a humane personality in the pedagogy of the peoples of the North Caucasus] // Mir nauki, kultury, obrazovania. – 2020. – №4(83). – S. 17–19. [in Russian]
Mynbaeva A.K., Sadvakasova Z.M. Innovacionnye obrazovatelnye tehnologii: uchebnoe posobie [Innovative educational technologies: a study guide]. – Almaty: Qazaq universitetі, 2019. – 250 s. [in Russian]
Sadvakasova Z.M. Sekrety pedagogicheskogo masterstva [Secrets of teaching skills]. – Almaty: Qazaq universitetі, 2010. – 50 s. [in Russian]
Beisenbaeva A.A. Gumanizacia obrazovania starsheklassnikov na osnove mezhpredmetnyh sviazei: dis. ... kand. ped. nauk. [Humanization of high school students' education based on interdisciplinary connections: dis.]. – Almaty, 1996. – 320 s. [in Russian] 14. Karibzhanova V.P. Vospitanie gumanisticheskih ubezhdeni uchashihsia pri izuchenii kazahskoi literatury v shkole s russkim iazykom obuchenia: dis. ... kand. ped. nauk. [Education of humanistic beliefs of students in the study of Kazakh literature in a school with the Russian language of instruction: dis.]. – Almaty, 1996. – 150 s. [in Russian]
Kisikova B.D. Vospitanie gumanisticheskih otnosheni u studentov v uchebnoi deiatelnosti (na materiale universitetov): avtoref. ... kand. ped. nauk. [Fostering humanistic attitudes among students in educational activities (based on the material of universities): abstract]. – Alma-Ata, 1990. – 25 s. [in Russian]
Cherkasova O.V. Gumanisticheskie shkoly XX veka [Humanistic schools of the 20th century]. – M.: Kniga, 2005. – 240 s. [in Russian] 17. Qosymova G.S. Abaidyn «tolyq adam» tuzhyrymynyn bastau kozderі [Sources of Abai‘s «Perfect Man» Concept] // Iasaui universitetіnіn habarshysy. – 2022. – №3. – B. 7–19. https://doi.org/10.47526/2022-3/2664-0686.01 [in Kazakh]
