БОЛАШАҚ МҰҒАЛІМДЕРДІ ЗАМАНАУИ БЕЙНЕЛЕУ ӨНЕРІ ТУЫНДЫЛАРЫН ТАЛДАУҒА ДАЙЫНДАУ
3 10
Кілт сөздер:
бейнелеу ӛнері, заманауи бейнелеу ӛнері, талдау, фотоарт, бейнеарт, инсталляция.Аңдатпа
Мақалада заманауи бейнелеу ӛнерімен айналысатын Қазақстан суретшілері Молдақҧл Нарымбетов, Сәуле Сҥлейменова, Алмагҥл Меңлібаеваның туындылары қарастырылды. Болашақ мҧғалімдер ҥшін бейнелеу ӛнері тҥріне жататын шығармаларды сабақта талдау, жасау жолдарын қолдану туралы айтылды. Зерттеу барысында теориялық және эмпирикалық әдістер қолданылды. Теориялық әдіс бойынша сабақтар, оқу қҧралы мен жинақтардан кӛркемдік және салыстырмалы талдау жҥргізілді. Эмпирикалық әдіс бойынша заманауи бейнелеу ӛнерінің фотоарт, бейнеарт, инсталляция тҥсініктеріне қатысты студенттерге арнап 11 сҧрақтан тҧратын сауалнама дайындалды. Осы сҧрақтарға студенттер зерттеудің бірінші кезеңі мен соңғы кезеңіндегі берген жауаптарының кӛрсеткіштері салыстырылып, қорытынды математикалық статистикалық әдіспен шығарылды.
Зерттеу барысында оқытушының студенттерді бейнелеу ӛнерімен таныстырудың бірнеше әдістері қолданылды: мҧражайға бару, кӛрмелерге қатысу, дәрістер мен әдебиеттерді оқу, онлайн-курстар ҧйымдастыру, шеберлік сыныптарға қатысу, суретшілермен және кӛрме жетекшісімен сҧхбат алу, ӛнердегі әртҥрлі бағыттарды зерттеу, сыни ойлау мен талдауды ҥйрету. Осы әдістерді меңгергеннен кейін студенттердің заманауи ӛнер туралы тҥсініктері артып, нәтижесінде сапасы жоғары кӛрсеткіштерге ие болды. Мақаланың мақсаты болашақ мҧғалімдерді заманауи бейнелеу ӛнерінің туындыларын талдау арқылы ӛнер туралы терең тҥсінік беруді ҥйрету жолдарын зерттеу болған. Мақаланың ӛзектілігі қазіргі уақытта дамып келе жатқан фотоарт, бейнеарт, инсталляция туралы ақпараттар беру әдістерін зерттеу болған. Бейнелеу ӛнері ҥнемі даму ҥстінде болатынын, жаңа технологияның пайда болуы мен оны тану әдістері сипатталған.
Әдебиеттер тізімі
Еспенова А., Мусабекова Л. Дәстҥрлер мен инновациялар бейнелеу ӛнеріндегі шығармашылықтың қайнар кӛзі ретінде // Central Asian Journal of Art Studies. – 2024. – Т. 9, №3. – Б. 194–215. https://doi.org/10.47940/cajas.v9i3.805.
Околович М.Г., Гулевич-Линькова О.В. Маркеры современного искусства // Индустрии впечатлений. Технологии социокультурных исследований. – 2023. – №2(3). – С. 144–161. https://doi.org/10.34680/EISCRT-2023-2(3)-144-161
Ку К. Распад. Суть современного искусства / пер. с англ. Г.А. Диановой. – Москва; Берлин: Директмедиа, Паблишинг, 2019. – 131 с. 4. Нҧрке М. Ноосфералық білім беруде визуалды ӛнер қҧралдарын қолданудың тиімділігі: қабылдау мативациясын анықтау мысалы // Педагогика и психология. – 2021. – №3(48). – Б. 130–141. https://doi.org/10.51889/2021-3.2077-6861.15
Сманова Ғ.Л., Сманов І.С., Байғҧтова Д.Н. Бейнелеу ӛнерінің тәрбиелік мәні // Ясауи университетінің хабаршысы. – 2025. – №1 (135). – Б. 371–380. https://doi.org/10.47526/2025-1/2664-0686.171
Пол K. Цифровое искусство. – М.: Ад Маргинем Пресс, 2017. – 272 с.
Лунга И., Жангужинова М. Обзор внедрения цифровых образовательных технологий в объекты культуры Казахстана // Central Asian Journal of Art Sdudies. – 2023. – Т. 8, №2. – С. 98–120. https://doi.org/10.47940/cajas.v9i2.633
Потапов Д.В. О социальной сущности современного искусства // Теория и практика общественного развития. – 2011. – №1. – С. 57–59.
Сотникова Н.В., Журавлева А.О. Современное искусство и его значение для культуры и образования молодежи в современной социокультурной реальности // Молодой исследователь Дона. – 2021. – №5(32). – 149–153.
Ан К., Черази Д. Кто боится современного искусства? Путеводитель по миру современного искусства от А до Я. – М.: Ад Маргинем Пресс, 2018. – 136 с.
Умралиева Л.М., Сабырова А.Қ. Виртуалды мҧражай әдісін қолӛнер бҧйымдары мен шығармашылық жҧмыстарды талдау ҥдерісінде қолдану // Ясауи университетінің хабаршысы. – 2023. – №1 (127). – Б. 351–363. https://doi.org/10.47526/2023-1/2664-0686.29
Жумагулова М. Зар болды халкым: о чѐм говорят работы Сауле Сулейменовой | Art of Her [Электронный ресурс]. URL: Зар болды халкым: о чѐм говорят работы Сауле Сулейменовой | Art of Her (қаралған кҥні 22.10.2024)
Зайцев А.С. Наука о цвете и живопись. – М.: Искусство, 1986. – 147 с.
Слудский В., Абенова Р. Сон Аруаха. [Электронный ресурс]. URL: https://cultura.kz/2017-moldakul-astana (дата обращения 25.10.2024)
Гетманенко А.О. К проблеме дигитализации современного искусства // Вестник Московского государственного лингвистического университета. Гуманитарные науки. – 2023. – Вып. 8 (876). – С. 144–149. https://doi.org/10.52070/2542-2197_2023_8_876_144 16. Леванова Е.Ф. Cовременное искусство и его многомерность // Вестник Томского государственного университета. Культурология и искусствоведение. – 2014. – №3 (15). – С. 14–19. 17. Топорков А.К. Технический быт и современное искусство. – М.: Рипол Классик, 2013. – 264 с.
От пен судың одағы Рашад Алекперов пен Алмагҥл Меңлібаева. [Электронды ресурс]. URL: anl.az/down/meqale/exo/2015/fevral/423002.htm (қаралған кҥні 31.10.2024)
Аспан галерея Cайты. [Электронды ресурс]. URL: https://aspangallery.com/ru/artists/menlibayeva (қаралған кҥні 31.10.2024)
REFERENCES
Espenova A., Musabekova L. Dasturler men innovacialar beineleu onerіndegі shygarmashylyqtyn qainar kozі retіnde [Traditions and innovations as a source of creativity in the visual arts] // Central Asian Journal of Art Studies. – 2024. – T. 9, №3. – B. 194–215. https://doi.org/10.47940/cajas.v9i3.805. [in Kazakh]
Okolovich M.G., Gulevich-Linkova O.V. Markery sovremennogo iskusstva [Markers of contemporary art] // Industrii vpechatleni. Tehnologii sociokulturnyh issledovani. – 2023. – №2(3). – S. 144–161. https://doi.org/10.34680/EISCRT-2023-2(3)-144-161 [in Russian]
Ku K. Raspad. Sut sovremennogo iskusstva [The essence of modern art] / per. s angl. G.A. Dianovoi. – Moskva; Berlin: Direktmedia, Pablishing, 2019. – 131 s. [in Russian]
Nurke M. Noosferalyq bіlіm berude vizualdy oner quraldaryn qoldanudyn tiіmdіlіgі: qabyldau mativaciasyn anyqtau mysaly [The effectiveness of the use of visual art tools in noospheric education: an example of determining the mattivation of perception] // Pedagogika i psihologia. – 2021. – №3(48). – B. 130–141. https://doi.org/10.51889/2021-3.2077-6861.15 [in Kazakh]
Smanova G.L., Smanov І.S., Baigutova D.N. Beineleu onerіnіn tarbielіk manі [Educational value of Fine Art] // Iasaui universitetіnіn habarshysy. – 2025. – №1 (135). – B. 371–380. https://doi.org/10.47526/2025-1/2664-0686.171 [in Kazakh]
Pol K. Cifrovoe iskusstvo [Digital Art]. – M.: Ad Marginem Press, 2017. – 272 s. [in Russian]
Lunga I., Zhanguzhinova M. Obzor vnedrenia cifrovyh obrazovatelnyh tehnologi v obiekty kultury Kazahstana [Overview of the introduction of digital educational technologies in cultural facilities of Kazakhstan] // Central Asian Journal of Art Sdudies. – 2023. – T. 8, №2. – S. 98–120. https://doi.org/10.47940/cajas.v9i2.633 [in Russian]
Potapov D.V. O socialnoi sushnosti sovremennogo iskusstva [About the social essence of modern art] // Teoria i praktika obshestvennogo razvitia. – 2011. – №1. – S. 57–59. [in Russian]
Sotnikova N.V., Zhuravleva A.O. Sovremennoe iskusstvo i ego znachenie dlia kultury i obrazovania molodezhi v sovremennoi sociokulturnoi realnosti [Contemporary art and its significance for the culture and education of youth in the modern socio-cultural reality] // Molodoi issledovatel Dona. – 2021. – №5(32). – 149–153. [in Russian]
An K., Cherazi D. Kto boitsia sovremennogo iskusstva? Putevoditel po miru sovremennogo iskusstva ot A do Ia [Who is afraid of modern art? A guide to the world of contemporary art from A to Z]. – M.: Ad Marginem Press, 2018. – 136 s. [in Russian]
Umralieva L.M., Sabyrova A.Қ. Virtualdy murazhai adіsіn qoloner buiymdary men shygarmashylyq zhumystardy taldau uderіsіnde qoldanu [Application of the virtual museum method in the process of analyzing handicrafts and creative works] // Iasaui universitetіnіn habarshysy. – 2023. – №1 (127). – B. 351–363. https://doi.org/10.47526/2023-1/2664-0686.29 [in Kazakh]
Zhumagulova M. Zar boldy halkym: o chiom govoriat raboty Saule Suleimenovoi | Art of Her [Zar boldy khalkim: what Saule Suleimenova's work says]. [Electronic resource]. URL: Zar boldy halkym: o chjom govorjat raboty Saule Sulejmenovoj | Art of Her (date of access 22.10.2024) [in Russian]
Zaicev A.S. Nauka o cvete i zhivopis [The science of color and painting]. – M.: Iskusstvo, 1986. – 147 s. [in Russian]
Sludski V., Abenova R. Son Aruaha [Aruah's Dream]. [Electronic resource]. URL: https://cultura.kz/2017-moldakul-astana (date of access 25.10.2024) [in Russian] 15. Getmanenko A.O. K probleme digitalizacii sovremennogo iskusstva [Towards the problem of digitalization of contemporary art] // Vestnik Moskovskogo gosudarstvennogo lingvisticheskogo universiteta. Gumanitarnye nauki. – 2023. – Vyp. 8 (876). – S. 144–149. https://doi.org/10.52070/2542-2197_2023_8_876_144 [in Russian]
Levanova E.F. Covremennoe iskusstvo i ego mnogomernost [Modern art and its multidimensionality] // Vestnik Tomskogo gosudarstvennogo universiteta. Kulturologia i iskusstvovedenie. – 2014. – №3 (15). – S. 14–19. [in Russian]
Toporkov A.K. Tehnicheski byt i sovremennoe iskusstvo [Technical life and modern art]. – M.: Ripol Klassik, 2013. – 264 s. [in Russian]
Ot pen sudyn odagy Rashad Alekperov pen Almagul Menlіbaeva [The Union of fire and water Rashad Alekperov and Almagul Menlibayeva]. [Electronic resource]. URL: anl.az/down/meqale/exo/2015/fevral/423002.htm (date of access 31.10.2024) [in Kazakh]
Aspan galereia Caity [Site "Sky Gallery"]. [Electronic resource]. URL: https://aspangallery.com/ru/artists/menlibayeva (date of access 31.10.2024)
