Қазақ тілін шетелдік студенттерге оқытудың дидактикалық негізі
3 9
Кілт сөздер:
қазақ тілі, студент, дидактика, әдіс-тәсіл, лингвистика, ҧстаным, оқыту технологиясы.Аңдатпа
Бҧл мақалада қазақ тілін шетелдік студенттерге оқытудың дидактикалық негіздері қарастырылады. Зерттеуде оқыту қағидалары, тиімді әдістер мен тәсілдер, оқу материалдарын ҧйымдастыру жолдары талданады. Авторлар ғылыми негізділік, кӛрнекілік, жекешелендіру, жҥйелілік және мотивация қағидаларының маңыздылығын атап кӛрсетеді. Сонымен қатар, коммуникативтік, интерактивті және мәдениетаралық әдістердің тиімділігі сараланып, заманауи технологияларды қолданудың қажеттілігі дәлелденеді. Зерттеу нәтижелері қазақ тілін шетелдік аудиторияға ҥйрету сапасын арттыруға бағытталған. Біліктілік деңгейімен ӛлшенетін ҧлттың бәсекелестік қабілеті бҥгінде білім беру жҥйесін халықаралық деңгейге кӛтерудің қажеттілігін кҥн санап арттыруда.
Зерттеу мақаламызда студенттердің қазақ тілін жетік меңгеруіне алғышарт болатын оқыту технологиялары және оның дидактикалық негіздері ғылыми тҧрғыдан қарастырылады. Тіл ҥйренуші студенттің жеке тҧлға ретіндегі ерекшеліктері тіл ҥйрету барысында дидактикалық негіздерінің бір-біріне сәйкес келуін қарастырады. Тілді ҥйретудегі дидактиканың қызметі айқындалып, оның теориялық және әдістемелік сипаты жан-жақты ашылады. Дидактика ғылымында проблемалық жағдайдың тҥрлі деңгейі дәйектеледі. Тақырыпты кеңінен тарқата зерделеу мақсатында студентке мазмҧнды білім берудің дидактикалық принциптерін дәйекті ҧйымдастыруды ғылыми негізде тҧжырымдаған белгілі тіл мамандарының еңбектері басшылыққа алынды.Тілді сапалы оқытуды жаңа технология арқылы ҧйымдастыруға оң ықпалын тигізетін әдістер жҥйелері сараланды.
Әдебиеттер тізімі
Зимняя И.А. Педагогическая психология. – М.: Логос, 2007. – 384 с.
Дуйсенова М.М., Жорабекова А.Н., Абрамова И.Г. Бастауыш мектепте ағылшын тілі сабағындағы геймификация: тиімділігі мен қолдану мҥмкіндігі // Ясауи университетінің Хабаршысы. – 2024. – №2(132). – Б. 283–295. https://doi.org/10.47526/2024-2/2664-0686.62
Щукина Г.И. Социально-педагогические приоритеты современности // Советская педагогика. – 1991. – №1. – С. 50–62.
Огородников И.Т., Шимбирев П.Н. Педагогика: учеб. для учит. ин-тов. Изд. 2-е, перераб. и доп. – М.: Учпедгиз, 1950. – 430 с.
Попков В.А., Коржуев А.В. Дидактика высшей школы: учебное пособие для вузов. 4-е изд., испр. и доп. – М.: Издательство Юрайт, 2016. – 227 с.
Қадашева Қ. Тілді ҥйренудің деңгейін бақылау мен анықтаудың жаңа тҥрлері // Қазақ тілі мен әдебиеті орыс мектебінде. – 2005. – №1. – Б. 30–35.
Оразбаева Ф.Ш. Тілдік қатынас: теориясы және әдістемесі. – Алматы: «Ы. Алтынсарин атындағы Қазақтың білім академиясы», 2006. – 208 б.
Дәулетбекова Ж.Т. Жалпы білім беретін орта мектептерде қазақ тілінен сӛз мәдениетін оқыту. – Алматы: «КИЕ лингвоелтану инновациялық орталығы», 2010. – 250 б.
Жақсылықова К. Қазақ тілін модульдік оқыту – оқушының оқу белсенділігін арттырудың кӛзі // Білім берудегі менеджмент – Менеджмент в образовании. – 2005. – №4. – Б. 133–136.
Қҧрманова Н.Ж. Логиканы қазақ тілін оқытуда қолдану әдістемесі. – Ақтӛбе: «Типография Литер‑А», 2004. – 60 б.
Коменский Я. Великая дидактика. – СПб.: Типография А.М. Котомина, 1875. – 282 б.
Шериева Г.Т., Исаева Ж.И., Сҥлейменова Ж.Н. Студенттердің тілдік-лингвистикалық қҧзыретттілігін қалыптастырудың дидактикалық қағидаттары // Қазақстан Республикасы Ҧлттық ғылым академиясы РҚБ Халық ЖҚ Хабаршысы. – 2023. – №5 (405). – Б. 259–269.
Загвязинский В.И. Теория обучения. Современная интерпретация. – М.: Педагогика, 2005. – 160 с.
Қадашева Қ. Қазақ тілін оқыту әдістемесі. – Алматы: Мҧрагер, 2005. – 250 б.
REFERENCES
Zimniaia I.A. Pedagogicheskaia psihologia [Educational psychology]. – M.: Logos, 2007. – 384 s.[in Russian]
Duisenova M.M., Jorabekova A.N., Abramova I.G. Bastauysh mektepte agylshyn tili sabagyndagy geimifikacia: tiimdiligi men qoldanu mumkindigi [Gamification in English lessons in elementary school: effectiveness and applicability] // Iasaui universitetinin Habarshysy. – 2024. – №2(132). – B. 283–295. [in Kazakh]
Shukina G.I. Socialno-pedagogicheskie prioritety sovremennosti [Socio-pedagogical priorities of our time] // Sovetskaia pedagogika. – 1991. – №1. – S. 50–62. [in Russian] 4. Ogorodnikov I.T., Shimbirev P.N. Pedagogika: ucheb. dlia uchit. in-tov. [Pedagogy: studies. for teaching. in-tov]. Izd. 2-e, pererab. i dop. – M.: Uchpedgiz, 1950. – 430 s. [in Russian]
Popkov V.A., Korjuev A.V. Didaktika vysshei shkoly: uchebnoe posobie dlia vuzov [Didactics of higher education: a textbook for universities]. 4-e izd., ispr. i dop. – M.: Izdatelstvo Iurait, 2016. – 227 s. [in Russian]
Qadasheva Q. Til uirenudin baqylau men anyqtaudyn jana turleri [New types of control and determination of the level of language learning] // Qazaq tili men adebieti orys mektebinde. – 2005. – №1. – B. 30–35. [in Kazakh]
Orazbaeva F.Sh. Tildik qatynas: teoriasy jane adistemesi [Language communication: theory and methodology]. – Almaty: «Y. Altynsarin atyndagy Qazaqtyn bіlіm akademiasy», 2006. – 208 b. [in Kazakh]
Dauletbekova J.T. Jalpy bilim beretin orta mektepterde qazaq tilinen soz madenietin oqytu [Teaching the culture of speech in the Kazakh language in secondary schools]. – Almaty: «KIE lingvoeltanu innovacialyq ortalygy», 2010. – 250 b. [in Kazakh]
Jaqsylyqova K. Qazaq tilin moduldik oqytu – oqushynyn oqu belsendiligin arttırudyn kozi [Modular teaching of the Kazakh language is a source of increasing the educational activity of students] // Bilim berudegi menedjment – Menedjment v obrazovanii. – 2005. – №4. – B. 133–136. [in Kazakh]
Qurmanova N.J. Logikany qazaq tilin oqytuda qoldanu adistemesi [Methods of using logic in teaching the Kazakh language]. – Aqtobe: «Tipografia Liter‑A», 2004. – 60 b. [in Kazakh]
Komenski Ia. Velikaia didaktika [Great didactics]. – SPb.: Tipografia A.M. Kotomina, 1875. – 282 s. [in Russian]
Sherieva G.T., Isaeva J.I., Suleimenova J.N. Studentterdin tildik-lingvistikalyq quziretttiligin qalyptastyrudyn didaktikalyq qagidattary [Didactic principles of the formation of linguistic and linguistic competence of students] // Qazaqstan Respublikasy Ulttyq gylym akademiasy RQB Halyq JQ Habarshysy. – 2023. – №5 (405). – 259–269. [in Kazakh]
Zagviazinski V.I. Teoria obuchenia. Sovremennaia interpretacia [Theory of learning. Modern interpretation]. – M.: Pedagogika, 2005. – 160 s. [in Russian]
Qadasheva Q. Qazaq tilin oqytu adistemesi [Methods of teaching the Kazakh language]. – Almaty: Murager, 2005. – 250 b. [in Kazakh]
