CLINICAL AND NEUROLOGICAL ANALYSIS OF SPEECH DISORDERS IN CHILDREN WITH VARIOUS FORMS OF ORGANIC CENTRAL NERVOUS SYSTEM PATHOLOGY

0 0

Аңдатпа

Бас миының органикалық зақымдануы бар балаларда сөйлеу бұзылыстары жиі кездеседі және олар баланың ойлау мен когнитивтік дамуына кері әсер етеді. Сондықтан бұл мәселе балалар неврологиясында маңызды клиникалық проблема болып саналады. Жоғары қыртыстық функцияларды және нейрофизиологиялық деректерді талдауды қамтитын кешенді клинико-неврологиялық бағалау осы бұзылыстарды дәл диагностикалау мен дифференциациялаудың негізгі тәсілі болып табылады.

Зерттеу мақсаты. Бас миының органикалық патологиясының әртүрлі нозологиялық формаларында балалардағы сөйлеу бұзылыстарын клинико-неврологиялық тұрғыдан талдау және негізгі ауруға байланысты олардың патогенетикалық механизмдеріндегі айырмашылықтарды анықтау.

Материалдар мен әдістер. Зерттеуге 3–10 жас аралығындағы 150 бала енгізілді: 40 науқас – балалар церебралды сал ауруымен, 38 – эпилепсиямен, 42 – аутизм спектрі бұзылыстарымен және 30 – сөйлеу дамуының бұзылыстары бар балалар. Барлық қатысушыларға қозғалыс жағдайын, жоғары қыртыстық функцияларды, электроэнцефалографиялық деректерді және нейровизуализация нәтижелерін қамтитын кешенді неврологиялық тексеру жүргізілді.

Нәтижелер. Сөйлеу бұзылыстары балалар церебралды сал ауруымен ауыратындардың 95%-ында, эпилепсиясы барлардың 65,8%-ында және аутизм спектрі бұзылыстары барлардың 92,9%-ында анықталды. Балалар церебралды сал ауруында негізінен кортико-бульбарлық жолдар мен субкортикальды құрылымдардың зақымдалуымен байланысты дизартриялық бұзылыстар басым болды. Эпилепсия кезінде сөйлеу бұзылыстары көбінесе когнитивті-дисфазиялық сипатта болып, ұстамалардың жиілігі мен ауру ұзақтығына тәуелді транзиторлы көріністермен сипатталды. Аутизм спектрі бұзылыстарында айқын қозғалыс тапшылығы болмай, нейрокогнитивтік және әлеуметтік-коммуникативтік бұзылыстар басым болды.

Қорытынды. Бас миының органикалық патологиясы бар балалардағы сөйлеу бұзылыстары клиникалық көріністері мен патогенетикалық механизмдері бойынша нозологиялық формаға байланысты айтарлықтай ерекшеленеді. Алынған нәтижелер диагностика, болжам жасау және кешенді емдік-реабилитациялық стратегияларды таңдау кезінде дифференциацияланған клинико-неврологиялық тәсілдің маңыздылығын көрсетеді. Бірыңғай клинико-неврологиялық бағалау алгоритмдерінің болмауы пациенттерді уақытылы диагностикалау мен жүргізуді қиындатады, бұл олардың әзірленуі мен енгізілу қажеттілігін айқындайды