ЖОҒАРЫ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМИ-ЗЕРТТЕУ МЕКЕМЕЛЕРІ ҚЫЗМЕТКЕРЛЕРІ АРАСЫНДАҒЫ ЖҰМЫС ОРНЫНДАҒЫ СТРЕСС ПЕН ЭМОЦИЯЛЫҚ КҮЙІП КЕТУ: МЕЙІРГЕРЛІК ҚЫЗМЕТТІҢ РӨЛІ МЕН АРАЛАСУЛАРЫНА ШОЛУ

16 8

Аңдатпа

Жұмыс орнындағы стресс пен эмоциялық күйіп кету жоғары технологиялық және ғылыми-зерттеу мекемелерінде, әсіресе еңбек жүктемесі жоғары қызметкерлер арасында маңызды мәселеге айналды. Бұл жүйелі шолу жұмыс орнындағы стресс пен эмоциялық күйіп кетудің себептерін, салдарын және олардың алдын алу мен төмендетуге бағытталған мейіргерлік араласуларды қарастырады. Талдау PubMed, Scopus және Google Scholar дерекқорларынан «жұмыс орнындағы стресс», «эмоциялық күйіп кету» және «мейіргерлік араласулар» кілт сөздері бойынша іріктелген рецензияланған ғылыми мақалаларға негізделген. Шолу нәтижелері ұйымдық, өндірістік және психологиялық стресс факторлары эмоциялық күйіп кетудің негізгі себептері екенін көрсетті. Мейіргерлер стрессті басқаруға бағытталған араласуларды жүзеге асыруда маңызды рөл атқарады. Олардың қатарына саналылыққа негізделген стрессті төмендету бағдарламалары (Mindfulness-Based Stress Reduction, MBSR), когнитивті-мінез-құлықтық терапия (CBT) және әріптестік қолдау желілерін ұйымдастыру жатады. Бұл шаралар эмоциялық сарқылуды азайтып, қызметкерлердің жұмысқа қанағаттануын арттыруға ықпал етеді. Сонымен қатар, шолуда мұндай араласуларды енгізуге кедергі келтіретін факторлар анықталды. Оларға ұйымдық шектеулер, қызметкерлердің жаңа тәсілдерге бейімделуіндегі қиындықтар және мейіргерлік тәжірибеде жасанды интеллектіні қолдануға байланысты этикалық мәселелер жатады. Осы қиындықтарға қарамастан, зерттеу мейіргерлерді жасанды интеллект технологияларын қолдануға оқытудың, мейіргерлік тәжірибеге арналған арнайы құралдарды әзірлеудің және ұйымдық қолдауды күшейтудің маңыздылығын атап көрсетеді. Сонымен қатар, жоғары технологиялық және ғылыми-зерттеу мекемелерінде қызметкерлердің әл-ауқатын жақсарту мен стресс және эмоциялық күйіп кету деңгейін төмендетуге бағытталған ұсыныстар берілген.