KÖRFEZ SAVAŞI SONRASI SUUDİ ARABİSTAN’IN SOSYOEKONOMİK VE SİYASİ GELİŞİMİNİN ÖZELLİKLERİ

0 0

Yazarlar

  • Farrux Kamoliddinov Институт востоковедения Абу Райхана Беруни

DOI:

https://doi.org/10.47526/3007-6366.6544

Anahtar Kelimeler:

Gulf War- Saudi Arabia- political institutions- Consultative Council- social reform- women’s participation- economic diversification

Özet

Bu makale, Suudi Arabistan’ın 1990–1991 Körfez Savaşı sonrasındaki iç siyasi ve sosyoekonomik gelişimini 2025 yılına kadar incelemektedir. Çalışmanın amacı, savaş döneminde belirginleşen güvenlik baskıları, 1992 yılında kabul edilen kurumsal düzenlemeler, toplumsal ilişkilerin değişimi ve ekonomik çeşitlendirme arasındaki bağlantıyı açıklamaktır. Araştırmada tarihsel dönemlendirme, hukuk belgelerinin karşılaştırmalı incelenmesi, akademik çalışmaların eleştirel değerlendirilmesi ve resmî istatistiklerin karşılaştırılması yöntemleri kullanılmıştır. 1991 yılı bütçe açığı, Yönetimin Temel Kanunu, Şura Meclisi, kadınların kamusal yaşama katılımı ve Vision 2030 sonuçları ayrı ayrı ele alınmıştır. Bulgular, savaşın sonraki dönüşümlerin önemli bir bağlamı olduğunu, ancak bütün reformların tek nedeni sayılamayacağını göstermektedir. Petrol dışı üretimdeki büyüme ekonomik yapının değiştiğine işaret etmekle birlikte kamu gelirlerinin petrolden bağımsızlaştığını tek başına kanıtlamaz. Kurumsal değişim ile siyasi katılımın genişlemesi de aynı olgu değildir. Toplumsal reformların etkisi hukuki değişiklikler ve uygulama sonuçları birlikte incelenerek değerlendirilmelidir. Makale, savaş sonrası uyum, kademeli reform ve Vision 2030 çerçevesinde hızlanan dönüşüm olmak üzere üç analitik dönem önermektedir. Bu sonuç farklı kaynak türlerinin karşılaştırılmasına dayanmaktadır. Bu yaklaşım tarihsel sürekliliği belirginleştirir.

Referanslar

Jones C. Saudi Arabia After the Gulf War: the Internal-External Security Dilemma // International Relations. 1995. Vol. 12, no. 6. DOI: 10.1177/004711789501200602.

Economic Diversification Trends in the Gulf: the Case of Saudi Arabia // Circular Economy and Sustainability. 2022. Vol. 2, no. 1. P. 221–230. DOI: 10.1007/s43615-021-00106-0.

International Monetary Fund. Policy Challenges in the Gulf Cooperation Council Countries: Overview of Economic Developments and Policies, 1981–95. Washington, DC: IMF, 1996. URL: https://www.imf.org/external/pubs/ft/policy/2overvw.htm.

Hegghammer T. Jihad in Saudi Arabia: Violence and Pan-Islamism since 1979. Cambridge: Cambridge University Press, 2010. URL: https://assets.cambridge.org/97805215/18581/excerpt/9780521518581_excerpt.htm.

Kostiner J. State, Islam and Opposition in Saudi Arabia: The Post Desert-Storm Phase // Middle East Review of International Affairs. 1997. URL: https://ciaotest.cc.columbia.edu/olj/meria/meria797_kostiner.html.

Kingdom of Saudi Arabia. Basic Law of Governance. Royal Decree No. A/90, 1 March 1992. URL: https://laws.boe.gov.sa/BoeLaws/Laws/LawDetails/16b97fcb-4833-4f66-8531-a9a700f161b6/1.

Kingdom of Saudi Arabia. Law of the Shura Council. Royal Decree No. A/91, 1 March 1992. URL: https://laws.boe.gov.sa/BoeLaws/Laws/LawDetails/b5cf540a-e6ac-426a-b348-a9a700f163de/1.

Nehme M. G. Political Development in Saudi Arabia: Empty Reforms from Above // International Sociology. 1995. Vol. 10, no. 2. DOI: 10.1177/026858095010002004.

Quamar M. M. Municipal Elections in Saudi Arabia, 2015. 2016. DOI: 10.1177/2347798916664623.

Separate or together? Women-only public spaces and participation of Saudi women in the public domain in Saudi Arabia // Contemporary Islam. 2016. DOI: 10.1007/s11562-015-0350-2.

Kingdom of Saudi Arabia, Ministry of Foreign Affairs. Saudi Arabia Announces Reforms to its Labour and Civil Laws. 2019. URL: https://embassies.mofa.gov.sa/sites/uk/EN/AboutDiplomaticMission/MissionNews/Pages/THE-KINGDOMS-LABOUR-AND-CIVIL-LAWS.aspx.

Topal A. Economic reforms and women’s empowerment in Saudi Arabia // Women’s Studies International Forum. 2019. Vol. 76. URL: https://open.metu.edu.tr/handle/11511/44101.

Kingdom of Saudi Arabia. Vision 2030 Annual Report 2024. Riyadh, 2025. URL: https://www.vision2030.gov.sa/media/r3ij40wu/en-annual-report-vision2030-2024.pdf.

Kingdom of Saudi Arabia. Saudi Vision 2030. Riyadh, 2016. URL: https://www.mofa.gov.sa/en/ksa/Pages/vision.aspx.

Advancing social equity and inclusion: how social work and Vision 2030 are shaping Saudi Arabia’s evolving social framework // Humanities and Social Sciences Communications. 2026. Vol. 13. DOI: 10.1057/s41599-026-06550-3.

International Monetary Fund. Policy Challenges in the Gulf Cooperation Council Countries. Washington, DC: IMF, 1996. URL: https://www.elibrary.imf.org/display/book/9781557755827/ch01.xml.

International Monetary Fund. Saudi Arabia: 2025 Article IV Consultation. IMF Country Report No. 25/223. Washington, DC: IMF, 2025. DOI: 10.5089/9798229019989.002.

Kingdom of Saudi Arabia. Vision 2030 Annual Report 2025. Riyadh, 2026. URL: https://www.vision2030.gov.sa/media/ecdjfopq/vision2030_annual_report_2025_en.pdf.

Moreau F., Aligishiev Z. Diversification in sight? A macroeconomic assessment of Saudi Arabia’s Vision 2030 // International Economics. 2024. Vol. 180. DOI: 10.1016/j.inteco.2024.100538.

Yayınlanmış

2026-10-01