KUZEY HİNDİSTAN’DA KİDARİTLERİN HAKİMİYETİNİN MEŞRULAŞMA FAKTÖRLERİ
46 12
DOI:
https://doi.org/10.47526/3007-6366.6483Anahtar Kelimeler:
Kidaritler; Kuşanlar; Kuzey Hindistan; Gandhara; Pencap; siyasi meşruiyet; imparatorluk mirası; nümizmatik; Çin kaynakları.Özet
Bu makale, Kuzey Hindistan’da Kidarit siyasi hâkimiyetinin meşrulaştırılma faktörlerini, özellikle Kuşan imparatorluk mirasıyla bağlantılı sembolik, unvansal ve nümizmatik gelenekler üzerinden incelemektedir. Çalışmanın temel varsayımı, Kuşan İmparatorluğu’nun III. yüzyıldaki siyasal krizinin Gandhara, Pencap ve Hint altkıtasının kuzeybatı bölgelerinde oluşmuş yönetim tecrübesini, egemenlik sembollerini ve siyasal-ideolojik dili bütünüyle ortadan kaldırmadığıdır. IV–V. yüzyıllarda Kidaritler bu post-imparatorluk ortamına girerek iktidar iddialarını Kuşan ve Kuşan-Sasani geleneklerinden miras kalan tanınabilir biçimler aracılığıyla ifade etmişlerdir. Makalede nümizmatik veriler, Çin yazılı kaynakları, bölgesel tarih yazımı ve Gupta dönemi kuzeybatı Hindistan tarihine ilişkin araştırmalar karşılaştırmalı biçimde ele alınmaktadır. Ayrıca A. Hocayev’in eski Çin kaynaklarında etnonim ve toponimlerin tarihsel fonetik temelinde açıklanmasına dair çalışması, özellikle Yueçi/Kuşan ve Eftalit bağlamlarının anlaşılması bakımından metodolojik açıdan değerlendirilmiştir. Sonuç olarak Kidarit hâkimiyeti yalnızca askerî fetih veya büyük imparatorluklar arasındaki geçici bir dönem olarak değil, Kuşan siyasal mirasının seçici biçimde benimsenmesi, yeni koşullara uyarlanması ve siyasal meşruiyet diline dönüştürülmesi süreci olarak yorumlanmaktadır. Bu sonuç, Kidaritler tarihinin Geç Antik Çağ bağlamında yeniden değerlendirilmesine imkân tanımaktadır.
Referanslar
Zeimal E. V. The Kidarite Kingdom in Central Asia // History of Civilizations of Central Asia. Vol. III: The Crossroads of Civilizations: A.D. 250 to 750 / ed. by B. A. Litvinsky. - Paris: UNESCO Publishing, 1996. - P. 119–133.
Dani A. H., Litvinsky B. A., Zamir Safi M. H. Eastern Kushans, Kidarites in Gandhara and Kashmir, and Later Hephthalites // History of Civilizations of Central Asia. Vol. III: The Crossroads of Civilizations: A.D. 250 to 750 / ed. by B. A. Litvinsky. - Paris: UNESCO Publishing, 1996. - P. 163-183.
Bakker H. Huns in Central and South Asia: a Timeline // Hunnic Peoples in Central and South Asia. - Groningen, 2020. - P. 15–18.
Göbl R. Dokumente zur Geschichte der iranischen Hunnen in Baktrien und Indien. Bd. II. - Wiesbaden: Otto Harrassowitz, 1967. - 359 S.
Ходжаев А. Из истории древних тюрков (сведения древнекитайских источников). - Алматы: Tafakkur, 2011. - 275 с.
Cribb J. The Kidarites, the Numismatic Evidence. With an Analytical Appendix by A. Oddy // Coins, Art and Chronology II: The First Millennium C.E. in the Indo-Iranian Borderlands / ed. by M. Alram, D. E. Klimburg-Salter, M. Inaba, M. Pfisterer. - Vienna: Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, 2010. - P. 91–146.
Grenet F. A View from Samarkand: The Chionite and Kidarite Periods in the Archaeology of Sogdiana (Fourth to Fifth Centuries A.D.) // Coins, Art and Chronology II: The First Millennium C.E. in the Indo-Iranian Borderlands / ed. by M. Alram, D. E. Klimburg-Salter, M. Inaba, M. Pfisterer. - Vienna: Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, 2010. - P. 267–281.
Cribb J., Singh K. Two Curious ‘Kidarites’ Coin Types from 5th Century Kashmir // Journal of the Oriental Numismatic Society. - 2017. - No. 230. - P. 7–12.
Enoki K. On the Date of the Kidarites // Memoirs of the Research Department of the Toyo Bunko. - 1969. - Vol. 27. - P. 1–26.
Wan X. A Study on the Kidarites: Reexamination of Documentary Sources // Archivum Eurasiae Medii Aevi. - 2012. - Vol. 19. - P. 243–301.
Oberoi J. Bhitari Stone Pillar Inscription of Skandagupta: Reading Between the Lines // International Journal of Humanities and Social Sciences. - 2015. - Vol. 5. - No. 3. - P. 271–280.
Kumar A. The Huns (Hūṇas) in India: A Review // Studies in People’s History. - 2021. - Vol. 8. - No. 2. - P. 182–196.
Ray A. The Hūṇas in India: PhD Thesis Submitted to the University of London. - London, 1965. - 250 p.
Fleet J. F. Inscriptions of the Early Guptas and Their Successors // Corpus Inscriptionum Indicarum. Vol. III. - Calcutta: Government of India, 1888. - P. 54–56.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Turkic historical studies (pISSN: 3007-6358 / eISSN: 3007-6366)
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
