OKTAY AKBAL ROMANLARINDA İKINCI DÜNYA SAVAŞI İZLERI

4 8

Yazarlar

  • Ye. ZHIYENBAYEV Hoca Аhmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi
  • Sh. JUMABAYEVA Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi

Anahtar Kelimeler:

Oktay Akbal, İkinci Dünya Savaşı, savaş konusu, psikolojik etki, kamusal ifade, medya, edebi analiz.

Özet

Oktay Akbal’ın romanlarında savaş yalnızca tarihsel bir arka plan değil, aynı zamanda bireyin varoluşsal krizlerini tetikleyen güçlü bir atmosfer unsuru olarak yer alır. Savaşın etkisiyle şekillenen bireysel kaygılar, yaşam coşkusu ile ölüm korkusu arasındaki çatışmada yoğunlaşırken; medya araçları, bu belirsizlik ortamının bireyler üzerindeki etkisini daha da derinleştiren unsurlar olarak öne çıkar. Ayrıca, savaş dönemi ekonomik buhranı, sınıfsal ayrışmayı ve etik yozlaşmayı da tetikleyen önemli bir yapı taşı olarak romanlara yansımaktadır. Oktay Akbal’ın İkinci Dünya Savaşıyla ilgili romanlarında savaşın bireyler ve toplum üzerindeki dolaylı etkileri göstermeyi amaçladığımız bu çalışmamız, Akbal’ın özellikle savaş dönemi Türkiye’sindeki sosyal, psikolojik ve kültürel atmosferi nasıl yansıttığını ortaya koymak üzere Garipler Sokağı, Suçumuz İnsan Olmak, Batık Bir Gemi, İnsan Bir Ormandır, Düş Ekmeği gibi romanlarıyla sınırlandırılmıştır. Araştırma, Akbal’ın savaşın yarattığı korku, belirsizlik ve yalnızlık gibi bireysel duygu durumlarını, medya araçları ve gündelik yaşam ayrıntıları aracılığıyla edebi bir dile dönüştürdüğü varsayımına dayanmaktadır. Çalışmada nitel yöntem esas alınmış; anlatı çözümlemesi ve tematik içerik analizi teknikleri kullanılarak romanlardaki savaşla ilgili anlatılar tahlil edilmiştir. İnceleme sürecinde, karakterler arası diyaloglar, medya temsilleri (radyo, gazete), kültürel hayatın (sinema, müzik) betimleniş biçimi ve ekonomik-toplumsal koşullar ekseninde çözümleme yapılmıştır. Oktay Akbal’ın eserleri İkinci Dünya Savaşı’nın edebi temsili açısından hem bireysel hem de toplumsal düzlemde zengin bir anlatı evreni sunmakta; savaşın psikolojik, kültürel ve sosyal etkilerini güçlü bir edebi perspektifle belgelemektedir.

Referanslar

Metinsoy M. İkinci Dünya Savaşı’nda Türkiye Gündelik Yaşamda Devlet ve Toplum. – İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür yayınları, 2017. – 584 s.

Metinsoy M. İkinci Dünya Savaşı'nda Türkiye Savaş ve Gündelik Yaşam. – İstanbul: Homer Kitabevi, 2007. – 584 s.

Enginün İ. Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı. – İstanbul: Dergâh yayınları, 2021. – 542 s.

Akbal O. Anı Değil Yaşam. – İstanbul: Cumhuriyet kitapları, 2006. – 136 s. 5.

Çılgın A.S. Türk Roman ve Hikâyesinde İkinci Dünya Savaşı. – İstanbul: Dergâh yayınları, 2003. – 253 s.

Akbal O. Garipler Sokağı. – İstanbul: Tekin yayınevi, 1980. – 122 s.

Akbal O. Suçumuz İnsan Olmak. – İstanbul: Varlık yayınları, 1957. – 152 s.

Akbal O. Batık Bir Gemi. – İstanbul: Cumhuriyet yayınları, 2009. – 98 s.

Akbal O. İnsan Bir Ormandır. – İstanbul: Doğan Egmont yayıncılık, 2019. – 115 s.

Çakır P. Oktay Akbal’ın Romanlarında Eleştirel Gerçekçilik: Doktora Tezi. – Samsun, 2017. – 188 s.

Akbal O. Düş Ekmeği. – İstanbul: Can yayınları, 1988. – 105 s.

Güngördü O.B. The Image of World War II-Era Germany in the Turkish Novel // Bilig. – 2019. – №89. – S. 121–142.

REFERENCES

Metinsoy M. İkinci Dünya Savaşı’nda Türkiye Gündelik Yaşamda Devlet ve Toplum [Turkey in World War II: State and Society in Everyday Life]. – İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür yayınları, 2017. – 584 s. [in Turkish]

Metinsoy M. İkinci Dünya Savaşı'nda Türkiye Savaş ve Gündelik Yaşam [Turkey During World War II: War and Everyday Life]. – İstanbul: Homer Kitabevi, 2007. – 584 s. [in Turkish]

Enginün İ. Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı [Turkish Literature of the Republican Era]. – İstanbul: Dergâh yayınları, 2021. – 542 s. [in Turkish]

Akbal O. Anı Değil Yaşam [Not a Memoir, But Life]. – İstanbul: Cumhuriyet kitapları, 2006. – 136 s. [in Turkish]

Çılgın A.S. Türk Roman ve Hikâyesinde İkinci Dünya Savaşı [World War II in Turkish Novels and Short Stories]. – İstanbul: Dergâh yayınları, 2003. – 253 s. [in Turkish]

Akbal O. Garipler Sokağı [Street of the Poor]. – İstanbul: Tekin yayınevi, 1980. – 122 s. [in Turkish]

Akbal O. Suçumuz İnsan Olmak [Our Crime is Being Human]. – İstanbul: Varlık yayınları, 1957. – 152 s. [in Turkish]

Akbal O. Batık Bir Gemi [A Sunken Ship]. – İstanbul: Cumhuriyet yayınları, 2009. – 98 s. [in Turkish]

Akbal O. İnsan Bir Ormandır [A Human Is a Forest]. – İstanbul: Doğan Egmont yayıncılık, 2019. – 115 s. [in Turkish]

Çakır P. Oktay Akbal’ın Romanlarında Eleştirel Gerçekçilik: Doktora Tezi [Critical Realism in the Novels of Oktay Akbal: Doctoral Thesis]. – Samsun, 2017. – 188 s. [in Turkish]

Akbal O. Düş Ekmeği [Bread of Dreams]. – İstanbul: Can yayınları, 1988. – 105 s. [in Turkish]

Güngördü O.B. The Image of World War II-Era Germany in the Turkish Novel [The Image of World War II-Era Germany in the Turkish Novel] // Bilig. – 2019. – №89. – S. 121–142. [in Turkish]

Yayınlanmış

2025-12-29

Sayı

Bölüm

FILOLOJI