Октай Акбал романдарындағы екінші дүниежүзілік соғыс көріністері
4 8
Кілт сөздер:
Октай Акбал, екінші дүниежүзілік соғыс, соғыс тақырыбы, психологиялық әсер, қоғамдық көрініс, медиа, әдеби талдау.Аңдатпа
Октай Акбалдың романдарында соғыс тақырыбы тек тарихи фон ғана ғана емес, жеке тұлғаның болмысына әсер ететін күш ретінде де сипатталады. Оның шығармаларындағы кейіпкерлердің соғысқа қатысты мазасыз ойлары өмірге деген құштарлық пен өлім жайлы қорқыныш сезімі арқылы бейнеленеді. Сонымен қатар соғыс кезеңіндегі бұқаралық ақпарат құралдарындағы соғыс жайлы материалдардың ықпалы көрсетіліп, экономикалық дағдарыстың әсерінен қоғамның әлеуметтік сыныпқа бөлінуі мен менталитеттің төмендеуі туралы сөз қозғалған. Зерттеудің мақсаты – Октай Акбалдың екінші дүниежүзілік соғыс жайлы шығармаларындағы сұрапыл шайқастың адамдар мен қоғамға әсерін көрсету болып табылады. Зерттеу аясында Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарындағы Түркияның әлеуметтік, психологиялық және мәдени атмосферасы бейнеленген «Ғажайыптар көшесі» (Garipler Sokağı), «Адам болу – біздің күнәміз» (Suçumuz İnsan Olmak), «Батқан кеме» (Batık Bir Gemi), «Адам – орман» (İnsan Bir Ormandır) және «Түстің наны» (Düş Ekmeği) романдары қарастырылды. Акбалдың шығармаларында соғыстың әсерінен туындаған қорқыныш пен уайым сияқты сезімдер бұқаралық ақпарат құралдары мен күнделікті өмірдегі сипатымен ұштастырылған. Зерттеуде сапалық әдіс қолданылып, тақырыпқа арқау болған романдардағы соғысқа қатысты мазмұнды талдау техникасы пайдаланылды. Талдау барысында авторлар кейіпкерлер арасындағы диалогтар, медиа (радио, газет), мәдени өмірдің көрінісі (кино, музыка) және экономикалық-әлеуметтік жағдайларға тоқталады. Октай Акбалдың шығармаларында соғысқа қатысты психологиялық, мәдени және әлеуметтік толғаныс әдеби тұрғыдан бейнеленген.
Әдебиеттер тізімі
Metinsoy M. İkinci Dünya Savaşı’nda Türkiye Gündelik Yaşamda Devlet ve Toplum. – İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür yayınları, 2017. – 584 s.
Metinsoy M. İkinci Dünya Savaşı'nda Türkiye Savaş ve Gündelik Yaşam. – İstanbul: Homer Kitabevi, 2007. – 584 s.
Enginün İ. Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı. – İstanbul: Dergâh yayınları, 2021. – 542 s.
Akbal O. Anı Değil Yaşam. – İstanbul: Cumhuriyet kitapları, 2006. – 136 s. 5.
Çılgın A.S. Türk Roman ve Hikâyesinde İkinci Dünya Savaşı. – İstanbul: Dergâh yayınları, 2003. – 253 s.
Akbal O. Garipler Sokağı. – İstanbul: Tekin yayınevi, 1980. – 122 s.
Akbal O. Suçumuz İnsan Olmak. – İstanbul: Varlık yayınları, 1957. – 152 s.
Akbal O. Batık Bir Gemi. – İstanbul: Cumhuriyet yayınları, 2009. – 98 s.
Akbal O. İnsan Bir Ormandır. – İstanbul: Doğan Egmont yayıncılık, 2019. – 115 s.
Çakır P. Oktay Akbal’ın Romanlarında Eleştirel Gerçekçilik: Doktora Tezi. – Samsun, 2017. – 188 s.
Akbal O. Düş Ekmeği. – İstanbul: Can yayınları, 1988. – 105 s.
Güngördü O.B. The Image of World War II-Era Germany in the Turkish Novel // Bilig. – 2019. – №89. – S. 121–142.
REFERENCES
Metinsoy M. İkinci Dünya Savaşı’nda Türkiye Gündelik Yaşamda Devlet ve Toplum [Turkey in World War II: State and Society in Everyday Life]. – İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür yayınları, 2017. – 584 s. [in Turkish]
Metinsoy M. İkinci Dünya Savaşı'nda Türkiye Savaş ve Gündelik Yaşam [Turkey During World War II: War and Everyday Life]. – İstanbul: Homer Kitabevi, 2007. – 584 s. [in Turkish]
Enginün İ. Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı [Turkish Literature of the Republican Era]. – İstanbul: Dergâh yayınları, 2021. – 542 s. [in Turkish]
Akbal O. Anı Değil Yaşam [Not a Memoir, But Life]. – İstanbul: Cumhuriyet kitapları, 2006. – 136 s. [in Turkish]
Çılgın A.S. Türk Roman ve Hikâyesinde İkinci Dünya Savaşı [World War II in Turkish Novels and Short Stories]. – İstanbul: Dergâh yayınları, 2003. – 253 s. [in Turkish]
Akbal O. Garipler Sokağı [Street of the Poor]. – İstanbul: Tekin yayınevi, 1980. – 122 s. [in Turkish]
Akbal O. Suçumuz İnsan Olmak [Our Crime is Being Human]. – İstanbul: Varlık yayınları, 1957. – 152 s. [in Turkish]
Akbal O. Batık Bir Gemi [A Sunken Ship]. – İstanbul: Cumhuriyet yayınları, 2009. – 98 s. [in Turkish]
Akbal O. İnsan Bir Ormandır [A Human Is a Forest]. – İstanbul: Doğan Egmont yayıncılık, 2019. – 115 s. [in Turkish]
Çakır P. Oktay Akbal’ın Romanlarında Eleştirel Gerçekçilik: Doktora Tezi [Critical Realism in the Novels of Oktay Akbal: Doctoral Thesis]. – Samsun, 2017. – 188 s. [in Turkish]
Akbal O. Düş Ekmeği [Bread of Dreams]. – İstanbul: Can yayınları, 1988. – 105 s. [in Turkish]
Güngördü O.B. The Image of World War II-Era Germany in the Turkish Novel [The Image of World War II-Era Germany in the Turkish Novel] // Bilig. – 2019. – №89. – S. 121–142. [in Turkish]
