EVOLUTION OF MUNICIPAL INFRASTRUCTURE AND PUBLIC UTILITIES IN THE UZBEK SSR (1950–1954)
0 0
DOI:
https://doi.org/10.47526/3007-6366.6541Anahtar Kelimeler:
Anahtar kelimeler: Özbekistan SSC, komünist ekonomi, şehir planlaması, içme suyu temini, belediye altyapısı, tarife politikası, sanitasyon, 1950'ler, modernizasyon, kanalizasyon sistemi.Özet
Bu makale, savaş sonrası toparlanma ve hızlı kentleşme süreçleriyle karakterize edilen kritik bir dönemeç olan 1950'lerin başı ve ortalarında Özbek SSCB'deki şehir planlaması, belediye yönetimi ve altyapı durumunu incelemektedir. Çalışma; Kagan, Buhara ve Karşi gibi tarihi kent merkezlerindeki eskimiş maddi temeller, kronik fon yetersizliği, içme suyu temini ve sanitasyon alanındaki kritik eksiklikler dahil olmak üzere yerel makamların karşı karşıya kaldığı şiddetli sosyo-ekonomik ve teknik zorlukları vurgulamaktadır. Bu altyapısal dar boğazları Sovyet bölgesel kalkınmasının geniş çerçevesi içinde ele alan araştırma, hızlı demografik değişimlerin ve artan sanayi iş gücünün, savaş öncesi dönemden bu yana büyük ölçüde durgunlaşmış olan köhne belediye ağları üzerinde nasıl benzeri görülmemiş bir baskı yarattığını göstermektedir. Çalışmada, 1950 yılında çıkarılan kararnameleri takiben Sovyet yönetimi tarafından belediye kamu hizmetlerini rehabilite etmek ve temiz su şebekelerini Büyük Kıbray gibi gelişen ekonomik bölgelere ve kırsal alanlara genişletmek amacıyla harekete geçirilen hedefe yönelik idari müdahaleler ve mali tahsisatlar analiz edilmektedir. Ayrıca makale, konut, sanayi ve belediye sektörlerindeki su tüketimini katı bir şekilde düzenleyen 933 sayılı Kararname ile oluşturulan karmaşık hiyerarşi fiyatlandırma matrisinin uygulanmasını incelemektedir. Bu düzenleyici çerçeve, Stalinist ve erken post-Stalinist dönemlerin bürokratik karmaşıklıklarını ve merkezi ekonomik planlamasını yansıtarak, devam eden mühendislik projelerini finanse etmek için devlet geliri yaratırken yaygın kaynak israfını dizginlemeyi amaçlamıştır. Bu ilerici mali ve altyapısal yatırımlara rağmen, kapsamlı modernizasyon bürokratik verimsizlikler, malzeme kıtlıkları ve yapısal engeller nedeniyle ağır bir şekilde kısıtlanmış ve Taşkent, 1953 yılı itibarıyla sınırlı bir merkezi kanalizasyon sistemine sahip tek büyük kentsel yığınlaşma olmuştur. İkincil şehirlerin ve çevre yerleşimlerin büyük çoğunluğu, halk sağlığı için ciddi riskler oluşturan ve bölgesel verimliliği engelleyen arkaik sanitasyon yöntemlerine güvenmeye devam etmiştir. Makale, Sovyet Özbekistan genelindeki büyük bölgesel merkezlerde birincil atık su arıtma tesislerini genişletmeyi, erken aşama gazlaştırmayı tanıtmayı ve hidrolik altyapı projelerini ölçeklendirmeyi amaçlayan ve G.U. Aliyev liderliğindeki Komünist Ekonomi Bakanlığı tarafından 1954 yılında düzenlenen sonraki modernizasyon planlarını detaylandırarak sona ermekte, nihayetinde önümüzdeki on yıllardaki hızlanan kentleşme dalgalarının temelini atmaktadır.
Referanslar
REFERENCES
Central State Archive of the Republic of Uzbekistan. Materials on the History of Communal Economy and Urban Planning in the Uzbek SSR (1950–1954). Fund R-2632, List 1, Storage Unit 412.
Central State Archive of the Republic of Uzbekistan. Decrees of the Council of Ministers of the Uzbek SSR on Measures for Urban Planning and Provision of Clean Drinking Water to the Population (1950–1953). Fund R-94, List 2, Storage Unit 109.
Aliyev, G. U. Issues of Development and Landscaping of the Communal Economy in the Uzbek SSR. Tashkent: Uzbekistan State Publishing House, 1955.
Aminov, A. M. Economic Development of the Uzbek SSR (1946–1958). Tashkent: Publishing House of the Academy of Sciences of the Uzbek SSR, 1961.
Rajabov, Q. K., & Haydarov, M. Turkistan and Uzbekistan in the Mid-20th Century: Socio-Economic Processes. Tashkent: Akademiya, 2018.
Ziyayev, H. Z. History of Uzbek Cities: Chronicles of the 20th Century. Tashkent: Fan, 2005.
The Ministry of Communal Economy of the Uzbek SSR. Report on the State of Water Supply and Sewerage Networks of the Cities of the Uzbek SSR for 1954. Tashkent: State Publishing House, 1954.
Karimov, E. A. Formation of Urban and Rural Infrastructure in Soviet Uzbekistan (1945–1960). Tashkent: Uzbekistan, 2012.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Turkic historical studies (pISSN: 3007-6358 / eISSN: 3007-6366)

Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.