ӨЗБЕК КСР-ДАҒЫ ӘЙЕЛДЕР МӘСЕЛЕСІ
0 2
Кілт сөздер:
Кеңестік әйелдер саясаты; «Хужум» науқаны; әлеуметтік модернизация; дінге қарсы саясат.Аңдатпа
Бұл мақалада 1920–1980 жылдар аралығындағы Кеңес мемлекетінің әйелдерге қатысты саясаты Өзбек Кеңестік Социалистік Республикасы мысалында қарастырылады. Зерттеу кеңестік әйелдер саясатының дәстүрлі Орталық Азия қоғамы жағдайында жүзеге асырылған мақсаттарын, тетіктерін және әлеуметтік салдарын талдауға бағытталған. Автор ресми түрде жарияланған гендерлік теңдік қағидасы әлеуметтік модернизациямен қатар, кеңестік режимнің идеологиялық және саяси мақсаттарымен тығыз байланысты болғанын дәлелдейді.
Мақалада әйелдерді қоғамдық және саяси өмірге тартудың институционалдық тетіктері, атап айтқанда әйелдер бөлімдері, клубтар, делегат жиналыстары және «Хужум» науқаны талданады. Бұл саясаттардың қайшылықты нәтижелеріне ерекше назар аударылады: әйелдердің сауаттылығының, жұмыспен қамтылуының және азаматтық белсенділігінің артуымен қатар, мәжбүрлеу әдістері, әлеуметтік қарсылық және көптеген жергілікті әйелдер үшін қайғылы салдарлар орын алғаны көрсетіледі.
Архивтік материалдар, құқықтық құжаттар, статистикалық деректер және ғылыми еңбектер негізінде зерттеу кеңестік саясаттың әйелдердің әлеуметтік мәртебесіне нақты ықпалын ашады. Сондай-ақ мақалада өзбек әйелдерінің өнеркәсіптің дамуына, ауыл шаруашылығына және әсіресе Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарындағы әскери экономикаға қосқан үлесі атап көрсетіледі, бұл кезеңде әйелдер мемлекет үшін негізгі еңбек және әлеуметтік ресурсқа айналды.
Автор Кеңестік Өзбекстандағы әйелдер саясаты әлеуметтік модернизацияны жеделдетуде және әйелдердің қоғамдық рөлін кеңейтуде маңызды орын алғанымен, бір мезгілде идеологиялық бақылау мен экономикалық мобилизация құралы ретінде қызмет еткенін және осының нәтижесінде оның күрделі әрі қайшылықты сипатқа ие болғанын қорытындылайды.
